Sinemaya Dair: 1962

1962 etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

1 Aralık 2013 Pazar

Lolita (1962)

Director / Yönetmen:

Stanley Kubrick

Screenplay / Senaryo:

Vladimir Nabokov

Novel / Kitap:

Vladimir Nabokov (from “Lolita”)

Cast / Kadro:

James Mason

Shelley Winters

Sue Lyon

Gary Cockrell

Jerry Stovin

Diana Decker

Lois Maxwell

Cec Linder

Bill Grene

Shirley Douglas

Marianne Stone

Marion Mathie

James Dyrenforth

Maxine Holden

John Harrison

Colin Maitland

Terence Kilburn

C. Denier Warren

Roland Brand

Peter Sellers

Subject / Konu:

Humbert oldukça dağınık görünen bir eve girer ve aradığı Quilty’yi sarhoş şekilde bulur. Önce Dolores’i yani Lolita’yı tanıyıp tanımadığını sorar, sonra da bir mektup çıkarıp okumasını ister. Silahını çıkarır ve kendisini öldüreceğini söyler. Defalarca kurşun sıktığı Quilty’yi öldürür.

4 yıl önce. Profesör Humbert, bir üniversitenin daveti üzerine yaz tatilini geçirmek için Amerika’ya gider. Kalacak bir ev ararken dul bir kadın olan Charlotte ve kızı Lolita’nın yaşadığı evde kiracı olarak kalmaya karar verir. Charlotte, Humbert’tan hoşlanmaya başlar. Humbert’ın gözü ise genç Lolita’dadır.

Charlotte, pek iyi anlaşamadığı Lolita’yı kampa gönderir. Lolita’ya aşık olan Humbert, onu bir daha görme ihtimalini kaybetmemek için Charlotte’la evlenir. Charlotte, Humbert’ın bütün hislerini yazdığı günlüğünü okur ve Humbert’ın kendisini değil Lolita’yı sevdiğini öğrenir. Humbert, bu durumdan kurtulma fırsatı ararken Charlotte’a araba çarptığı haberi gelir. Humbert evin yakınındaki kaza alanına gidince Charlotte’un öldüğünü öğrenir.

Lolita’yı kaldığı kamptan alan Humbert, ona annesinin öldüğü yerine annesinin hastanede yattığını söyler. Geceyi geçirmek üzere otele giderler. Aynı odada kalırlar.

Yola çıktıklarında Humbert, Lolita’ya annesinin öldüğünü bildirmek zorunda kalır. Humbert, Lolita’ya kendisini asla bırakmayacağına dair söz verir.

Aradan 6 ay geçer. Humbert ders verirken; Lolila’ta iyi bir okula gider. Humbet, Lolita’yı oldukça kıskanmaktadır. Lolita’yı daha önceden de görüp ilgi duyan popüler yazar Quilty, Lolita’yı okul piyesinde başrolde oynatmak ister. Ama Humbert buna izin vermez. Bunun üzerine Quilty kendisini okul psikoloğu Dr. Zemph olarak tanıttığı Humbert’a Lolita’nın okul piyesinde başrol oynaması için tehditlerde bulunur ve istediğini almayı başarır. Lolita’nın kendisine yalanlar söylediğini farkeden Humbert, sinirlenip Lolita’yla kavga eder. Kavganın ardından Lolita, Humbert’ın okulu bırakıp kendisiyle gezip eğlenme teklifini kabul eder.

Humbert, yolculukları sırasında kendilerini bir arabanın takip ettiğini fark eder. Lolita’yı hastalandığı için hastaneye yatırır. Geceyarısı tuhaf bir telefon alınca Lolita’yı almak için hastaneye gider. Ama hastanede Lolita’nın taburcu edildiğini ve amcası tarafından alındığını söylerler.

Humbert’a daktiloyla bir mektup yazılır. Mektupta Lolita evlendiğini, bebeği olacağını, çok borçları olduğu için kendilerine bir çek göndermesini istemektedir.

Humbert, kendisine verilen adrese gider. Lolita’nın 1 yıl önce garsonken tanıştığı Dick’le evlendiğini öğrenir. Humbert, Lolita’ya kendisini hastaneden kimin çıkardığını sorar. Lolita, haftasonları buluştuğu, kendilerini takip eden, hastaneden çıkaran ve Dr. Zemph olarak kendisini tanıtan kişinin Quilty’nin ta kendisi olduğunu açıklar. Ona tutulduğunu, peşinden önce New Mexico, sonra Santa Fe’ye gittiğini, ancak tuhaf arkadaşlarının isteklerini yapmayıp sanat filminde oynamayınca kendisini kovduğunu anlatır. Lolita, Humbert’ın birlikte gitme teklifini kabul etmez. Humbert, yanında getirdiği paraları Lolita’ya verir ve ağlayarak gider.

Humbert oldukça dağınık görünen bir eve girer ve aradığı Quilty’yi sarhoş şekilde bulur. Humbert, hapishanede Quilty cinayetinden yargılanmayı beklerken kalp damarlarının tıkanması sonucu ölür.

Comment / Yorum:

Vladimir Nabokov’un çok ses getiren ve tartışılan aynı adlı kitabından senaryolaştırdığı Lolita, Stanley Kubrick tarafından yönetilir. Film, yaklaşık 2.000.000 dolara mal olur. Humbert isimli orta yaşlı bir adamın Lolita isimli 14 yaşındaki bir kıza aşık oluşunu, bu uğurda yaşadıklarını ve cinayet işleyecek duruma gelişini anlatan Lolita, aslında bir pedofili hikayesi olması sebebiyle rahatsız edici hatta sapıkça bulunmuş bir yapım. Yönetmen koltuğunda Stanley Kubrick’in oturması da bu yargıları kuvvetlendirir nitelikte.

Lolita rolü için oyuncu seçmelerine 800 kız katılır. Stanley Kubrick’in Lolita’yı oynaması için ilk tercihi olan Joey Heatherton, babası rolü müstehcen bulup izin vermediği için rolü oynayamaz. Bir diğer tercih olan Hayley Mills’te filmde oynayamayınca; rol, temel olarak göğüs boyutları yüzünden seçilen Sue Lyon’a gider. Humbert rolü için yönetmenin ve yapımcının ilk tercihi James Mason olur. Ancak daha sonra Marlon Brando, Cary Grant, Laurence Olivier, Peter Ustinov, David Niven, Noel Coward ve Errol Flynn gibi oyuncuların adları geçer. Noel Coward, rolü reddeder. Errol Flynn ise film çekimlerinden önce ölür. Nihayetinde ilk tercih olan James Mason’da karar kılınır. Peter Sellers, Quilty karakterini canlandırırken filmin yönetmeni Stanley Kubrick’i model alır.

James Mason, kusursuza yakın bir performans sergileyerek ne kadar yerinde bir seçim olduğunu gösterir. Aynı şeyleri genç kızların sevgilisi, karizmatik yazar Quilty’yi canlandıran Peter Sellers için söylemekse mümkün değil. Sellers, karizmatik bir karakter yaratmayı başaramadığı gibi abartıya kaçan tarzıyla rolü karikatürize etmiş.

Filmin tartışmalı senaryosu, Vladimir Nabokov’a “En İyi Senaryo” dalında Oscar adaylığı getirir. Ama ödülü kazanmayı başaramaz.

Lolita, sansasyonel ve sürükleyici bir film. Tutarsız gelebilecek kısımları olsa da; Stanley Kubrick’in filmografisinin önemli filmlerinden biri. Uzun sayılabilecek süresine karşın dinamizmini korumayı başardığı için sıkılmadan seyredilebilir.

Imdb note: 7.7 My note: 7

4 Ekim 2013 Cuma

Vivre Sa Vie / Hayatını Yaşamak (1962)

Director / Yönetmen:

Jean Luc Godard

Screenplay / Senaryo:

Jean Luc Godard

Story / Hikaye:

Jean Luc Godard

Novel / Kitap :

Marcel Sacotte (from "Ou En Est La Prostitution")

Cast / Kadro :

Anna Karina

Sady Rebbot

Andre S. Labarthe

Guylaine Schlumberger

Gerard Hoffman

Monique Messine

Paul Pavel

Dimitri Dineff

Peter Kassovitz

Eric Schlumberger

Brice Parain

Henri Attal

Gilles Quenat

Odile Geoffroy

Marcel Charton

Jack Florency

Subject / Konu:

Bir kafe – Nana, Paul’den ayrılmak ister – Tilt masası:

Nana, oyunculuk konusunda pes etmeyeceğini ve günün birinde birileri tarafından keşfedileceğini söylediği Paul’den ayrılmak ister. Paul'e kendisini eskisi gibi sevmediğini söyler. Paul ise Nana’ya zengin biri olmadığı için kendisini terk ettiğini söyler. Nana, Paul’den 2.000 Frank borç ister. Paul, borç veremeyeceğini söyler. Nana’da Paul’den bozuk para alır. Oyun makinesinde oyun oynayıp bir süre sohbet ederler.

Kaset dükkanı – 2.000 Frank – Nana hayatını yaşıyor:

Müşterinin istediği gitar kaydını arayan Nana, arkadaşına ortalarda görünmeyen Rita'nın kendisine 2.000 Frank borcu olduğunu söyler.

Kapıcı – Paul – Jeanne D'arc'ın tutkusu – Gazeteci:

Nana, binadan içeri girmekte tereddüt eder. Sonra koşarak anahtarları bulunduğu yerden almaya çalışır. Ama kapıcının eşi kendisini engeller. İkinci girişiminde anahtarı almayı başarır. Ama kapıcı kendisini yakalar. Kolunu kıvırıp anahtarı geri alır ve Nana'yı kovar.

Nana, Paul’le buluşur. Paul, Nana’nın istediği resimleri kendisine teslim eder. Nana, Paul’ün birlikte yemek yeme teklifini geri çevirir. Jeanne D'arc ı izlemek için bir adamla sinemaya gider. Jeanne D'arc'ın idam öncesi söyledikleri Nana’yı derinden etkiler. Gözyaşlarını tutamaz. Film çıkışı biletleri kendisinin aldığını söyleyen adam, Nana’ya asılır. Nana, adamı tersler. Bir lokantada başka bir adamla buluşur. Önceden fotoğraflarını çektirmek için anlaştığı adama bu işi çok istediğini ve hazır olduğunu ancak sadece pazar günü boş olduğunu söyler. Gerçekten bir film yıldızı olup olamayacağını sorduktan sonra adamdan 2.000 Frank borç ister. Adam yanında o kadar para olmadığını söyler. Birlikte adamın evine giderler.

Polis – Nana sorgulanıyor:

Nana, polis sorgusunda sokakta yürürken büfeden gazete alan kadının çantasından para çıkardığını, paranın bir kısmını yere düşürdüğünü ama fark etmediğini, kendisinin dergi alacakmış gibi yaklaşıp yere düşen 1.000 Frank’ın üzerine ayağını koyduğunu, kadın parayı düşürdüğünü farkedip kendisine dik dik bakınca parayı geri verdiğini söyler. Ama kadın, kendisini anlattığı şekilde değil daha ağır şekilde suçlar. Nana, ne yapacağını soran polise gidecek yeri olmadığını ve ne yapacağını bilmediğini söyler.

Bulvarlar – İlk adam – Oda:

Nana, sokakta bekleyen fahişeler gibi bekler ve ilk müşterisini bulup otele gider. Adamla pazarlık ederler. Nana, 4.000 Frank ister. Adam, Nana’ya 5.000 Frank verir ve paranın üstünü almaz. Nana ürkek davranır.

Yvette ile karşılaşma – Banliyö de bir kafe – Raoul – Sokakta patlayan silahlar:

Nana sokakta Yvette le karşılaşır. Birşeyler içmeye giderler. Yvette, Raymond’la ayrılışlarını ve fahişeliğe başladığını anlatır. Yvette'in kafede karşılaştığı Raoul, Nana ile tanışmak ister. Raoul, Nana’nın masasına oturup onunla tanışır. Masadan kısa bir süre için ayrıldığında dışardan silah sesleri gelir. Nana hemen üzerini giyip kafeden çıkar ve koşarak gider.

Mektup – Yine Raoul – Champs Elysees:

Nana, bir genelev sahibesine kendisi için çalışmak istediğini belirten bir mektup yazar. Mektuba özelliklerini yazar ve bir resmini de ekler. Tam bu sırada Raoul gelir. Sohbet etmeye başlarlar. Raoul, Nana’nın mektubunu alıp okur. Daha çok para kazanmak için bu işi istediğini söyleyen Nana’ya kendisine iş ayarlayabileceğini, filmlerde oyunculuk yapabileceğini söyler. Nana’nın mektubunu alıp cebine koyar. Dışarı çıkarlar ve Champs Elysees görünür.

Akşamüstleri – Para – Düşüş – Zevk – Oteller:

Nana, Raoul'a bir fahişe ile ilgili herşeyi sorup öğrenir ve uygulamaya başlar.

Bir genç adam – Luigi – Nana mutluluğu sorguluyor:

Raoul ve Nana, geç kaldıkları için sinemaya giremezler. Raoul, bir arkadaşıyla birşeyler görüşür. Nana’nın canı sıkılır, müzik kutusundan bir şarkı seçer ve dans eder.

Sokaklar – Bir adam – Mutluluk eğlence değil:

Nana, sokakta bulduğu Dimitri isimli müşteriyle otele gider. Dimitri başka bir fahişe daha isteyince Nana odaları dolaşır ve bulduğu fahişeyle odaya döner.

Place Du Chatelet – Bir yabancı – Kasıtsız filozof Nana:

Nana oturmakta olduğu kafede kendisine içki ısmarlayan yaşlı adamla hayat üzerine derin bir felsesfi konuşma yapar.

Aynı genç adam – Oval portre – Raoul, Nana’yı takas eder:

Nana, daha önce oyun salonunda görüp tanıştığı genç adamla aşk yaşar. Genç adam, Nana’ya kitap okur. Nana, aşık olduğu genç adamın birlikte yaşama teklifini kabul eder. Raoul’a aralarındaki herşeyin bittiğini söylemek için gider. Raoul, Nana’yı zorla bir arabaya bindirir ve satmaya götürür. Nana’yı sattığı kişi kendisine eksik para verince paranın geri kalanını ister. Adamlar, silahlarını çekip ateş ederler. Raoul arabasına binip kaçar. Nana ise kendisine isabet eden kurşunlarla vurulup ölür.

Comment / Yorum:

Jean Luc Godard, Marcel Sacotte’un “Où en est la prostitution” isimli kitabından yola çıkarak bir hikaye yazar. Sonra da bu hikayeyi senaryolaştırıp yönetir. Yönetmenin en bilindik filmlerinden biri olan Vivre Sa Vie / Hayatını Yaşamak, yeni dalga akımının da en seçkin örneklerinden biri olarak kabul edilir. Film, yaklaşık 64.000 dolara mal olur.

Film, trajik bir olay üzerinden toplumun, yokluğun ve ihtiyaçların insanı, kendisi için biçilmiş rolü oynamaya zorlayışını anlatır. Yönetmen, filmi 12 parçaya bölüp Nana’nın düşüşünü adım adım açıklar. Filme ülkemizde bazı filmlerle ilgili sık sık sorulan “Sanat filmi mi, gişe filmi mi?” sorusuyla yaklaşırsak; filmin salt bir sanat filmi olduğuna kanaat getirebiliriz.

Senaryo, daha başından nereye gideceğini belli eden türden. Buna karşın senaryonun işleniş tarzı ve filmin süresinin kısa tutulmuş olması, olası bir sıkıcılığı engellemiş. Filmin görüntü kalitesi, oldukça iyi. Oyunculukların üst düzey olduğu söylenemez. Filmin başrolünü üstlenen Danimarkalı Anna Karina, mankenlikten oyunculuğa geçiş yapmış, güzelliğiyle göz kamaştıran bir isimdi. Anna Karina’nın oyunculuğunun ise göz kamaştırdığını söylemek mümkün değil. Oyuncunun film çekildiği sırada Jean Luc Godard’la evli olması da bir diğer detay.

Venedik Film Festivali’ne katılan film, festivalden “Pasinetti Ödülü” ve “Jüri Özel Ödülü” ile dönmeyi başarır. Vivre Sa Vie, yeni dalga akımının sembollerinden olması nedeniyle bir başyapıt olarak kabul edilse de; kusurlu tarafları da göz ardı edilmemesi gereken bir film.

Imdb note : 7.9 My note : 6.5

6 Mayıs 2012 Pazar