Kavanoz Dipli Dünya (1971)

Director / Yönetmen:

Hulki Saner

Screenplay / Senaryo:

Hulki Saner

Cast / Kadro :

Sadri Alışık
Feri Cansel
Yusuf Sezgin
Hulusi Kentmen
Sadettin Erbil
Necdet Tosun
Feridun Çölgeçen
Sevgi Can
Mualla Sürer
                                                              Renan Fosforoğlu
                                                              Haluk Orçun
                                                              Kudret Karadağ
                                                              Süheyl Eğriboz
                                                              Muzaffer Civan
                                                              Leman Akçatepe
                                                              Fatoş Bilsen
                                                              Özen Tutucu
                                                              Orhan Çoban
                                                              Sevim Alp
                                                              Erol Büyükburç
                                                              Emel Sayın

Subject / Konu:

Antrenör Telaşka, çok iyi bir kaleci olmasına karşın kendisini çok uğraştıran Zeki'den yakınır ve hikayeyi en başından anlatmak için 20 yıl öncesine geri döner.
Batıl inançlı Abuziddin, 13 rakamının uğursuzluğunu sürekli yaşamaktadır. Tarih ayın 13'ünü gösterdiğinde başına bela gelir. 11 çocuğu olan Abuziddin'in hamile karısı ayın 13'ünde ikiz çocuk doğurunca; Abuziddin ikizlerden son doğan 13. çocuğunu yetimhanenin kapısına bırakır. Böylece ikiz kardeşlerin yolları ayrılmış olur.
Aklı kıt olan Durmuş, yetimhanede derslerine çok çalışmaktadır. Durmuş, kendisini çok seven yetimhane müdürü tarafından her öpüldüğünde bayılır. Bu durum, Durmuş büyüdüğünde de değişmez ve herhangi bir kadın Durmuş'u öptüğünde Durmuş bayılır.
Osman'ın pavyonunda piyanist olarak çalışan Hasan, Osman'ın küçük kızı Fatma'yla evlenmek istemektedir. Ancak Osman, büyük kızı Selma evlenmeden Fatma'yı vermemeye kararlıdır. Selma'nın gönlü, pavyonda muhasebeci olarak çalışan ve saflığı yüzünden herkesin kullanmaya kalktığı Durmuş'tadır. Osman'ın işi olduğu için pavyona gelmeyeceğini öğrenen Hasan, Selma ve Fatma'yı pavyona davet eder. Ansızın pavyona gelen Osman, kızlarının pavyonda Durmuş ve Hasan'ın yanında yakalar.

Selma'nın daveti üzerine evlerine giden Durmuş, kendisini baştan çıkarmaya çalışan Selma tarafından öpülünce bayılır. O sırada Hasan'la birlikte eve gelen Osman, baygın Durmuş ve gecelikleriyle Durmuş'un yanı başında duran Selma'yı görünce sinirden deliye döner. Hasan, durumdan istifade edip Durmuş'la Selma'nın ay sonunda evlenebileceklerini söylese de; Durmuş, mazereti olduğunu ve evlenemeyeceğini söyler.
Durmuş'un kadınlar tarafından öpüldüğünde bayıldığını öğrenen Osman, Durmuş'u meşhur bir ruh doktoruna gönderir. Ruh doktoru, Durmuş'u teste sokar ve test sonucunda iyileştiğini söyleyip Durmuş'a bir kutu hap verir. Otelde yanlışlıkla yıllar önce ayrıldığı ikizi çapkın kaleci Zeki'nin odasına giren Durmuş, antrenör Telaşka tarafından Zeki zannedilir ve yatağa yatırılır. Zeki'de böylece Telaşka'nın elinden kurtulmuş olur.

Hasan, Selma ve Fatma'yla gece klübüne gider. Çok geçmeden Zeki'de aynı mekana gelir. Zeki'yi Durmuş zanneden Selma, Zeki'nin kendisine yeni tanıştığı biri gibi davranmasına şaşırır. Çapkın Zeki, Selma'yı öperken sevgilisine yakalanır. Selma, olanları Hasan'a anlatır. Hasan'la Zeki arasında kavga çıkar ve ortalık karışır. Hasan, kızları alıp mekandan kaçar.
Osman, Durmuş zannedilen Zeki'nin yaptığı hareketleri kendisine ödetmeye ve polise başvurmaya karar verir. Zeki zannedildiği için 3 adam tarafından bir odaya götürülen Durmuş'a ise maçta gol yemesi için 40.000 lira verilir. Osman, Hasan, Selma ve Fatma, peşlerine taktıkları polisle birlikte otele gelip Durmuş'u aramaya başlarlar. Durmuş'a yanlışlıkla maymun hapı verdiği için hatasını düzeltmek isteyen ruh doktoru da otele gelir. Televizyon için çekim yapmakta olan Zeki, maça gitmesi gerekmesine rağmen polis tarafından karakola götürülür. Durmuş ise antrenör tarafından maça hazırlanır. Zeki, karakolda da kim olduğunu ve maça gitmesi gerektiğini anlatmaya çalışır. Radyodan Zeki'nin sahada olduğunu öğrenen polis ise Zeki'nin söylediklerine inanmaz.

Fenerbahçe - İstanbul Spor maçı başlar. Durmuş amatörce goller yer ve Fenerbahçe ilk yarıyı 4 - 1 mağlup kapatır. Devre arasında doktorun verdiği maymun haplarından içen Durmuş, 2. yarı sahada harikalar yaratmaya başlar. Durmuş fantastik kurtarışlar yapar ve Fenerbahçe attığı gollerle 4 - 4 beraberliği yakalamayı başarır. Topu alan Durmuş, kaleden çıkar ve rakip oyuncuları ardarda çalımladıktan sonra golünü atar. Fenerbahçe maçı 5 - 4 kazanır.
Maçın ardından herşey açığa çıkar. Hasan'la Fatma, Durmuş'la da Selma birbirlerine kavuşur.

Comment / Yorum:

Hulki Saner'in yazıp yönettiği ve başrolünü defalarca birlikte çalıştığı Sadri Alışık'a verdiği 1971 yapımı film, iyi sayılabilecek oyuncu kadrosuna karşın Sadri Alışık'ın performansıyla ayakta durmaya çalışan ve fakat başarılı olamayan bir yapım. 1971 yılı, 11 filmde oynayan ve "Afacan Küçük Serseri" filmindeki performansıyla "En iyi yardımcı erkek oyuncu" dalında Altın Portakal kazanan Sadri Alışık için oldukça verimli bir yıl olsa da; Kavanoz Dipli Dünya, bu verimli yılın zayıf halkalarından biri olmaktan ileriye gidemedi.

Filmde misafir sanatçı olarak yer alan Mualla Sürer'i küçük bir rolde, Emel Sayın ve Erol Büyükburç'u ise sahnede şarkı söylerken izliyoruz. Kavanoz Dipli Dünya'da Emel Sayın ve Erol Büyükburç gibi dönemin dev isimlerinin misafir sanatçı olarak yer alması, muhtemelen sanatçıların popülerliğinden faydalanabilmek için kullanılan bir yöntemdi.
Kavanoz Dipli Dünya, güldüren anları olsa da özellikle senaryo itibariyle zayıf bir film. Filmin seyre değer pek tarafı olmasa da Sadri Alışık hatırına seyredilebilir.

Imdb note : 4.9                              My note : 4

Menekşe Gözler (1969)

Director / Yönetmen:

Atıf Yılmaz

Screenplay / Senaryo:

Safa Önal

Cast / Kadro :

Sadri Alışık
Fatma Girik
Erol Büyükburç
Pervin Par
Meral Küçükerol
Asım Nipton
Orhan Çoban

Subject / Konu:

Yeni işe başladığı pavyondan kovulan ve kendini sokakta bulan dansöz Serap'a, aynı pavyonda tamburilik yapan Sadi sahip çıkar. Kısa zamanda aralarında bir bağ oluşur. Aynı pavyonda şarkıcılık yapan kadının Sadi'yi sevdiğini öğrenen Serap, kadına aralarında herhangi bir şey olmadığını söyler ve Sadi'ye hiçbir şey söylemeden gider.
Sadi, Serap'a aşık olmuştur. Onu aramak için kardeşi gibi sevdiği ve aynı pavyonda çalıştığı ünlü şarkıcı Erol'la birlikte şehirdeki tüm pavyonları teker teker dolaşmaya başlar. Aramaktan umudunu kesen Sadi eve döner. Ancak Erol pavyonları dolaşmaya devam eder. Gittiği son pavyonda kendisini çok etkileyen bir dansözle tanışır. Çok sarhoş olduğundan eve dönecek takati yoktur. Dansöz kızın yardımıyla evine döner. Erol ve dansöz kız arasında güçlü bir aşk başlar.Fazla vakit geçmeden evlenmeye karar veririler.Sevinçten havalara uçan iki sevgili trafik kazası geçirir ve hastahaneye kaldırılır. Erol'un hastahanede olduğunu öğrenen Sadi hemen hastahaneye koşar ve kendisini yıkacak gerçekle karşılaşır. Erol'un evleneceği kız, delice sevdiği Serap'ın ta kendisidir. Sadi, elinden geldiğince Erol'dan uzak durmaya çalışır. Ancak Erol abisi gibi sevdiği Sadi'nin neden ansızın kendisine soğuk davrandığını merak eder ve pavyondaki şarkıcı kadından gerçeği öğrenir. Aşkıyla,dostluğu arasında sıkışıp kalan Erol,Serap'a evlenmekten vazgeçtiğini söyler. Yine sokakta kalan Serap, gidecek yeri olmadığından Sadi'ye sığınır.

Sadi, Erol'u arar ve evleneceğini söyler. Pavyonda evleneceğini ve kendisininde katiyetle şahidi olmasını istediğini de ekler. Erol çaresiz ve acılı bir halde pavyona gider ve şaşırtıcı bir sürprizle karşılaşır.

Comment / Yorum:

Dostluğun, fedakarlığın, çaresizliğin ve aşkın ilmek ilmek işlenerek anlatıdığı bir başyapıt. Müzikal yönden çok kuvvetli bir film. Şimdi ki hakim popüler kültürü göz önüne aldığımızda; klasik kültürle popüler kültürün daha o zamanlardan gerek giyim tarzlarıyla, gerek müzik tarzlarıyla ayrılmaya başladığının saptamasını ustaca yapan bir film.
Filmin başarısında Atıf Yılmaz'ın ustalığı, Safa Önal'ın müthiş senaryosu, etkileyici müzikler ve mükemmel oyunculuk performanslarının birleşiminin payı büyük. Her ne kadar dev oyunculuklar, yönetmen dehası ve film gözardı edilip hiçbir ödül kazanamamış olsa da Safa Önal'ın bu müthiş senaryosu, ilk kez düzenlenen Adana Film Festivalinde senaryo dalında Altın Koza kazanmayı başardı.

Erol Büyükburç'un hem müzikal hem de oyunculuk bakımından sinemadaki en iyi performansı. Pervin Par, yardımcı rolün filme yapabileceği katkının azamisini yaparak göz dolduruyor. Fatma Girik, gösterişten uzak ama güzel, saf ve çoğu zaman çaresiz Serap rolünü ustalıkla oynuyor. Sadri Alışık ise her zamanki güçlü oyunculuğunu, şarkı söylemekteki şaşırtıcı başarısıyla en üst seviyeye çıkartıyor. Sadri Alışık'ın bu filmdeki performansını bireysel olarak ele alırsak; Türk sinema tarihinin en iyi erkek oyuncu performanslarından biriyle karşılaşırız.
Filmde;  "Menekşe gözler", "Menekşe gözler hülyalı", "Huysuz ve tatlı kadın" gibi Türk Sanat Müziği klasiklerinin yanı sıra, Erol Büyükburç'tan "İnleyen nağmeler"in cover halini ve "Yalan gözler" gibi şarkıları dinlemekte mümkün.
Özellikle Türk filmi arşivi yapanların arşivlerinin, mutlaka en nadide parçalarından biri olacak bir eser.

Imdb note:6.6                                         My note:10