Gülümseyen Dünya (1984)

Director / Yönetmen:

Müjdat Gezen

Screenlay / Senaryo:

Kandemir Konduk

Cast / Kadro:

Müjdat Gezen

Perran Kutman

Zeki Alasya

Neco

Altan Erbulak

Bora Ayanoğlu

Denise Checley

Fred Hocking

Savaş Dinçel

Yaman Tüzcet

                                                            Saime Bekbay

                                                            George Ado

                                                            Ali Demirhan

                                                            Hasan Kubilay

                                                            Şelale

                                                            Yadigar Ejder

                                                            Ekrem Dümer

                                                            Nevzat Açıkgöz

                                                            Hayri Caner

                                                            İbrahim Şefler

                                                            Randy Barqaye

                                                            Yavuz Kaplan

                                                            Baykal Kent

                                                            Yalçın Menteş

                                                            Gloria Ado

                                                            Sara Ado

                                                            Paul Tutman

                                                            Faruk Şensoy

                                                            Kandemir Konduk

                                                            Sadık Şendil

                                                            Akın Yılmaz

                                                            Carol Cleeg

                                                            Azmi Örses

                                                            Nicky Oven

                                                            Kemal Çapraz

                                                            Bahri Baba

                                                            Aram Çerçi

                                                            Metin Şenel

                                                            Nihat Cesur

                                                            Şefik Döğen

                                                            Halit Kıvanç

Subject / Konu:

Yönetmen olmayı kafasına koyan Mahmut, gününü sinemalarda film izleyerek geçirmektedir. Amacı bütün dünyayı dolaşarak bir film çekmek ve bu filmi dünyaya satıp zengin olmaktır. Umudu filmini satabileceğini söyleyen Amerika’daki çocukluk arkadaşı Salih’tir. Mahmut, karısına çekeceği filmi anlatır.

Önce dünya meydana gelir. Sonra da insanoğlu dünyaya gelir. İnsan önce gelişir. Sonra da dünyayı mahveder. Yönetmen Mahmut, bu durumu anlatmaya atom bombasının atıldığı Japonya’dan başlar.

İnsanoğlu tarih boyunca ölme ve öldürmeye dair yapmadık tuhaf şey bırakmamıştır. Örneğin Neron. Roma Spor ile Neron Spor arasındaki maçta bir futbolcunun öldürülmesine karar veren Neron, purosunu yakarken Roma’yı da yakmaya karar verir. Yangın sırasında itfaiye arabası gelir ve arabadan inen Hitler, insanları öldürür.

Rüyaya dalan Mahmut, bu sefer Avustralya’ya gider. Birinci dünya savaşına değindikten sonra deli kıta Avrupa’ya gider. Napolyon olarak sefere çıkar. Ancak karısı rüyasına girince uyanmak zorunda kalır.

Karısı işsizliğinden şikayetçi olunca, Mahmut Türkiye’yi dolaşmaya karar verir. Meryem Ana, Pamukkale, Selçuk ve Artemis Tapınağı başta olmak üzere Anadolu’yu gezer. Bir sonraki durağı Afrika kıtası olur. Beyaz adamlar arasındaki Tarzan yarışması, Afrika ülkeleri bağımsızlığına kavuştuğu için sonuçsuz kalır.

Karısı, Mahmut’u doktora götürür ve yaptıklarını anlatır. Doktor, Mahmut’a değil, karısına deli teşhisi koyar.

Mahmut, rüyasında Amerika’ya gider. Su arıtıp, altın arayıcılarına satan Joe, kazandığı parayla altın satın alır.

Bilim insanları, kayıp kıta Atlantis’in kalıntılarının Bodrum kıyılarında olup olmadığını incelerlerken kaybolurlar.

Comment / Yorum:

1984 yapımı “Gülümseyen Dünya”, Müjdat Gezen’in seyahatlerinde çektiği görüntülerle kurgulanmış, dünyada barış mesajları veren absürt bir komedi. Kandemir Konduk’un senaryosunu yazdığı Gülümseyen Dünya, filmin yapımcılığını üstlenen ve başrolünde oynayan Müjdat Gezen’in ilk yönetmenlik deneyimi. Filmin müzikleri Timur Selçuk tarafından yapılmış. Filmin yapımcı firması, Güldürü Üretim Merkezi. Filmin görüntü yönetmeni ise Muzaffer Turan.

Filmin oyuncu kadrosunda tiyatro kökenli önemli oyuncuların yanı sıra Yeşilçam emektarları da rol almış. Neredeyse tamamı Müjdant Gezen ve Perran Kutman üzerine kurumlu filmde bir bölümde Zeki Alasya’yı, çok küçük kesitlerde de Altan Erbulak ve Savaş Dinçel gibi isimleri görebiliyoruz.

Filmde çekim yapılan ülkelerin vatandaşlarıyla röportajlar, çizgi animasyonlardan ve belgesellerden kesitler kullanılmış. Film, ciddi mesajına karşın absürt yapısı, kötü kurgusu ve zayıf hikayesiyle vasatın altında kalmış. Filmin sinemalarda gösterime sokulmaması da teknik yetersizliklere bağlanmış.

Imdb note: - (Filmin imdb'de kaydı yok)                   My note: 3.5

Ankara Ekspresi (1970)

Director / Yönetmen:

Muzaffer Arslan

Screenplay / Senaryo:

Bülent Oran

Novel / Kitap:

Esat Mahmut Karakurt (from "Ankara Ekspresi")

Cast / Kadro :

Ediz Hun
Filiz Akın
Leyla Sayar
Kadir İnanır
Aliye Rona
                                                            Altan Günbay
                                                            KayhanYıldızoğlu
                                                            Hüseyin Kutman
                                                            Haydar Karaer
                                                            Süheyl Eğriboz
                                                            Zeki Sezer
                                                            Ali Demir
                                                            Bora Ayanoğlu
                                                            Erdo Vatan
                                                            Bülent Oran

Subject / Konu:

2. Dünya savaşı sırasında Avrupa’yı baştan sona fetheden Alman ordusu, Türkiye sınırına dayanır. İsmet İnönü, savaşa dahil olma önerilerini kabul etmez ve tarafsız kalınacağını açıklar. Hitler, bunun üzerine İstanbul’un ve Ankara’nın kan dökülmeden ele geçirilmesini emreder. Almanlar, “Ankara Ekspresi” adı verdikleri bir operasyonla amaçlarına ulaşmayı hedefler.
Almanlar için çalışan şarkıcı Hilda, kardeşi Maksimilyen ve Kolman’la İngilizlerin Ortadoğu planlarını öğrenmek için İngiliz kurye Jackson’ı kaçırırlar.
Alman ajanı olan Macar yahudisi İrma, ilişki yaşadığı bir diğer Alman ajanı Kolman’dan öğrendiği bilgileri Türk gizli istihbaratınca görevlendirilen, aşk beslediği binbaşı Seyfi’ye iletir. Seyfi, Alman hastanesinde gizli kapaklı işler döndüğünü öğrenir. Kendisini yaralar ve Alman hastanesine kaldırılır. Seyfi’nin ameliyatına Hilda girer. Seyfi, Hilda’dan hoşlanır. Hastanede araştırma yapan Seyfi, saklanan cephanelere ulaşır.
Seyfi aşk yaşadığı Hilda’yı büyükannesiyle tanıştırır.
İrma, Jackson’un Alman konsolosluğunda olduğu bilgisini Seyfi’ye verir ve onu eve çağırır. Bu konuşmayı duyan Kolman, İrma’nın evinde gizlenip konuşmalarını kayda alır. Ardından İrma’yı öldürür. Sesleri duyup gelen Seyfi, kavgaya tutuştuğu Kolman’ı öldürür.

Alman istihbaratı, Hilda’ya şüphelendikleri kişiyle yakınlaşıp onun gerçek kimliğini öğrenmesi görevi verir. Hilda, şüpheli kişiyle görüşmek için bara gider. Yakınlaşması istenen kişinin Seyfi olduğunu öğrenir. Hilda ve Seyfi yüzleşirler.
Hilda, Seyfi’yi korumak için onun basit biri olduğunu ve sandıkları kişi olmadığını söylese de kendisinden şüphe duyan kardeşi Maksimilyen, Hilda’ya işkence edip konuşturmaya çalışır.
Ankara harekatının son aşaması başlar. Maksimilyen, harekatın başındaki kişidir.
Alman şilebini batırması için bir denizaltı görevlendirilir. Komutası Seyfi’ye verilir. Seyfi şilebi batırmadan yakalamak ister. Şilebe çıkıp arama yapmaya başlar. Şilepte Almanya’ya yollanan Hilda’ya ve Maksimilyen’e rastlar. Seyfi, Hilda’nın gönderilmesine izin vermez ve onu esir alır. Kendisine ateş eden Maksimilyen’i vurur. Almanlarla Hilda’yı verip karşılığında Jackson’u almak üzere anlaşır. Takas yapılır.
Almanlar, ülkeyi terk etmeden önce Seyfi’yi öldürmeye karar verir. Görevi, kardeşinin intikamını almak istediğini söyleyen Hilda üstlenir.
Seyfi’nin evine giden Hilda, Seyfi’ye kendisini sevdiğini söyler. Hilda’yla Seyfi beraber olurlar. Seyfi, Hilda’yı ajan olduğu ve yakalanma ihtimali olduğu için ülkeden gitmeye zorlar. Hilda trenle ülkeyi terk edeceği sırada intihar etmeyi düşünür. Tren aniden durdurulur. Görevliler, Hilda’yı trenden indirip bir arabaya bindirir. Öldürülmeye götürüldüğünü düşünen Hilda, karşısında Seyfi’yi bulur. 2 aşık birbirine takrar ve ayrılmamacasına kavuşur.

Comment / Yorum:

Ankara Ekspresi, Esat Mahmut Karakurt’un aynı adlı kitabından Bülent Oran tarafından senaryolaştırılır. Ancak Esat Mahmut Karakurt, senaryoyu beğenmez. Bunun üzerine Bülent Oran, romana çok yakın bir senaryo yazıp yazarın onayını alır. Ancak Bülent Oran’ın ikinci yazdığı senaryo yerine ilk yazdığı senaryo filme çekilir. Film, Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde başarı kazanınca Esat Mahmut Karakurt’ta bu aldatmacaya tepki göstermez.
Başrolleri Ediz Hun ve Filiz Akın'ın paylaştığı filmde diğer önemli rollerde Leyla Sayar, Altan Günbay, Aliye Rona ve kariyerinin başlarındaki Kadir İnanır'ı seyrediyoruz. Oyunculukların tatmin edici düzeyde olduğu söylenebilir.

Film, 8. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En iyi fim”, “En iyi senaryo”, “En iyi yönetmen”, “En iyi görüntü yönetmeni” ve “En iyi kadın oyuncu” dallarında Altın Portakal ödülüne layık görüldü. Ankara Ekspresi, festivale damga vurmuş gibi görünse de; filmin kazandığı "En iyi film" ve "En iyi senaryo" ödüllerini filmin başarısına değil de festivaldeki diğer filmlerin zayıflığına yormak lazım. Çünkü filmin özellikle senaryosu, bir çok yönden eleştirilmeyi hak ediyor. Sadece Hilda karakteri dahi senaryoyu eleştirmek için yeterli. Öyle ki Hilda, hem doktor hem şarkıcı hem de ajanlığı başarıyla bir arada götüren; gerçekçilikten çok uzak bir karakter. Esat Mahmut Karakurt'un senaryoyu neden beğenmediği de böylece kolayca ortaya çıkıyor.
Filmde Hilda karakterinin söylediği şarkıları Semiramis Pekkan seslendirmiş.
Ankara Ekspresi, pek başarılı olarak nitelendirilemeyecek ve fakat klişelerine karşın farklı birşeyler yapılmaya çalışılmış bir yapım. Casus filmlerini sevenlerin ilgisini çekebilir.

Imdb note : 6.4                               My note : 4.5

On Kadın (1987)

Director / Yönetmen:

Şerif Gören

Screenplay / Senaryo:

Hüseyin Kuzu

Cast / Kadro :

Türkan Şoray

Erdal Özyağcılar

Bilal İnci

Asuman Arsan

Yavuzer Çetinkaya

Songül Ülkü

Hale Akınlı

Gülsen Tuncer

Bora Ayanoğlu

                                                             Oktay Sözbir

                                                             Selahattin Fırat

                                                             Selma Tarcan

                                                             Turgay Aksoy

                                                             Oktay Korunan

                                                             Murat İlker

Subject / Konu:

Gelin:

Oğlunun karısına göz koyan kayınpeder, sürekli gelinine tecavüz etmektedir. Gelin, bu yüzden kocasına ayrı eve çıkmak istediğini söyler. Babasının eline bakan kocası ise durumu görmezden gelir. Kocası kısır olan gelin, kayınpederinden hamile kalır. Kayınpederi gelininden, çocuğunu düşürmesini ister. Gelin buna razı olmaz ve üstüne gelen kayınpederini öldürür.

Gazeteci:

Füsun, sürekli iyi haberler yakalamasına karşın patronu tarafından baltalanmaktadır. Usulsüzlük yapan işadamı Fuat aleyhinde haber hazırlar. Ancak patronu bu haberi yayınlamaz. Füsun, senelik iznine ayrılır. Sevgilisiyle otele giderler. Resepsiyonist, aynı odada kalamayacaklarını söyler. Ayrı oda tutarlar. Resepsiyonist, aynı odada olduklarını öğrenince polisi arayıp fuhuş yapıldığını iddia eder. Otele gelen polis, Füsun’u muayeneye götürür.

Çingene:

2 çingene parkta otururlar. Karşı banka oturan adam, çingenelerden birinin açılan bacaklarına bakar. Sonra da kadının peşine takılır. Diğer çingeneler, adamın cüzdanını çaktırmadan çalıp kaçarlar.

Çingene, bir eğlenceye gider. Elektrikler kesildiğinde hırsızlık olur. Çingene, hırsız olduğu gerekçesiyle tutuklanır.

Deniz:

Eylemciler, yaptıkları ve yapacakları eylemler üzerine konuşurlar. İmzaları toplamaya gönüllü olan eylemci, çok geçmeden tutuklanır.

Ana – Kız:

Yasemin, erkek arkadaşı Burak’ı annesi Zeynep’le tanıştırmak için eve getirir. Burak, Zeynep’ten çok hoşlanır. Çok geçmeden Zeynep ve Burak birlikte olurlar. Zeynep, Yasemin’in Burak’tan hamile kaldığını öğrenince Burak’ın ikili oynadığını öğrenir ve onunla konuşmaya spor salonuna gider. Ancak Burak, Zeynep’le birlikte olmaya çalışır. Zeynep, eline geçirdiği spor aletiyle Burak’ın başına vurur.

Fahişe:

Hayat kadını, bir sürü telefon konuşması yapar. Telefon konuşmalarında randevularını ayarlar ve kendisini tehdit edenlere diklenir.

İkramiye:

Tahliye olmasına 5 gün kalan anne, kızı Cevriye’nin düğününe gitmek için izin alır. 12 yıldır hapiste olmasına karşın Cevriye tarafından bir kere bile ziyaret edilmemiştir. Çünkü kocasını öldürmüştür ve kayınbiraderi kızıyla görüşmesini men etmiştir. Hediyesini alıp düğüne gittiğinde hırs dolu kayınbiraderi tarafından dövülmeye çalışılır. Ancak oğlu, amcasına mani olur. Kızına hediyesini veren anne, oğluyla birlikte geceyi geçirdikten sonra hapishaneye geri döner.

Feminist:

Tülin, geri kafalı müşterilerden sıkılır. Dostlarıyla ezilen kadınlara dair konuşurlar. Apartmanda kocası tarafından dövülen Havva’yı içeriye alırlar. Akşam polis eve gelir ve Tülin’i Havva’yı alıkoyduğu gerekçesiyle karakola götürürler.

Köylü:

Öfkesi dinmek bilmeyen Mahmut eve gelir. Asiye’ye sürekli kardeşlerinden yakınır. Para bıraktığı Asiye’ye dışarı çıkmamasını söyler. Asiye tam 3 aydır hiç dışarı çıkmamıştır.

Mahmut, bazı eşyalarla ve Gülten isimli bir kadınla çıkagelir. Gülten’in bir süre kendileriyle yaşayacağını söyler. Asiye, Mahmut’un Gülten’le birlikte olması üzerine Mahmut’a kendisini köye göndermesini söyler.

Dayak yiyip eve gelen Mahmut, nefretini kustuktan sonra Gülten’le birlikte olur. Asiye, Mahmut’a kendisini köye göndermesini tekrar söyler. Mahmut ise Gülten’e de kendisine de yeteceğini söyler. Asiye, Mahmut’u bıçaklar.

Comment / Yorum:

On Kadın, yönetmen Şerif Gören için de, 9 ayrı kadını canlandıran Türkan Şoray için de oldukça cesur bir deneme. Bu 9 kadının ortak noktaları, suçlu olmaları. Ama neden suçlu duruma düştükleri irdelenince aslında mağduriyetten dolayı suç işlemek zorunda kaldıkları ya da toplumun onları suçlu olarak yaftalamasından ötürü suçluymuş gibi görüldükleri anlatılmaya çalışılan 9 kadın.

Gelin, Gazeteci, Feminist, İkramiye ve Köylü; derdini iyi anlatan hikayeler. Ana – Kız, içersinde kadın mağduriyeti barındırmakla beraber kadının kadına ihanetini de işleyen ve bu yüzden kadın mağduriyetini yeterli düzeyde yansıtamayan bir hikaye. Fahişe, Çingene ve Deniz ise oldukça yetersiz ve filmi aşağıya çeken hikayeler.

Vasat olarak değerlendirilebilecek senaryo, Hüseyin Kuzu imzası taşıyor. Filmle ilgili en dikkat çekici husus; Türkan Şoray’ın canlandırdığı 9 karakterin seslendirilmesininde farklı sanatçılarca yapılmış olması.

Türkan Şoray için çok şey söylemeye gerek yok. Bir filmde 9 karakteri canlandırmak her yiğidin harcı değil. Yardımcı oyuncular arasında Erdal Özyağcılar ve Bilal İnci haricinde dikkat çeken bir oyunculuk performansı yok.

On Kadın, iyi niyetli ve fakat amacına ulaşamamış bir yapım. Ortaya bir başyapıt çıkartabilecek malzemeler, ne yazık ki verimli kullanılamamış. Yine de değindiği hassas konu ve Türkan Şoray için seyredilebilecek bir film.

Imdb note : 6.2                             My note : 6

Bir Araya Gelemeyiz (1975)

Director / Yönetmen:

Orhan Aksoy

Screenplay / Senaryo:

Suphi Tekniker

Orhan Aksoy

Cast / Kadro :

Orhan Gencebay
Hülya Koçyiğit
Yıldırım Gencer
Aysun Güven
Bora Ayanoğlu
Muzaffer Tema
Mümtaz Ener
Hikmet Taşdemir
                                                            Leman Akçatepe
                                                            Osman Alyanak
                                                            İsmet Erten
                                                            Ayşen Gruda
                                                            Muzaffer Civan
                                                            Hakkı Kıvanç

Subject / Konu:

Ünlü şarkıcı Füsun Atakan, meçhul bir hayranından gelen besteleri seslendirerek giderek yükselmekte olan bir ses yıldızıdır. Bu besteleri, kız kardeşinin intikamını alıp hapse düşen Orhan göndermektedir. Füsun, Orhan'ın çocukluk aşkıdır. Füsun'un ailesi Samsun'dan göç ettiği için Füsun'la Orhan'ın yolları ayrılsa da; Orhan, Füsun'un izini hiçbir zaman kaybetmez ve onu uzaktan takip etmeye devam eder.

Hapisten çıkan Orhan, Samsun'da yaşamakta ve gemi yapımıyla uğraşmaktadır. Güvenilir kişiliğinden ötürü insanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözmekte olan Orhan, işi dolayısıyla İstanbul'a gelir. İstanbul'da 2 hapishane arkadaşının arasındaki husumeti gidermek için devreye giren Orhan, gazino işleten Behçet'in gazinosunda çalışmayı kabul etmeyen Füsun'u vurdurtmayı planladığını öğrenir.

Tehlike geçene kadar Füsun'u İstanbul'dan uzaklaştırmaya karar veren Orhan, Füsun'u kaçırıp Samsun'a götürür. Füsun ilk başta Behçet tarafından kaçırtıldığını düşünür. Orhan, Füsun'u Samsun'a kaçırdıktan sonra tekrar İstanbul'a döner ve Behçet'le görüşmeye gider. Behçet, Orhan'ın Füsun'a dokunulmaması yönündeki isteğini kabul edince tüm tehlike ortadan kalkmış olur.

Polis ve basın, kayıplara karışan Füsun Atakan'ın nerede olduğunu bulmaya çalışır. Samsun'a dönen Orhan, Füsun'la birlikte İstanbul'a gitmek üzere havaalanına doğru yola çıkar. Füsun, çocukluğunun geçtiği Samsun'da olduğunu anlar. İstanbul'a vardıklarında Orhan, Füsun'a sanat hayatında başarılar diler ve gider.
Yaşadığı tuhaf kaçırılma olayını araştırmaya başlayan Füsun, Orhan'ın neden kendisini korumaya çalıştığını öğrenmeye çalışır. Samsun'a giden Füsun, Orhan'ın şarkılarının bestecisi ve çocukluk sevgilisi olduğunu farkına varır.

Comment / Yorum:

Arabesk film furyasının bir ürünü olan Bir Araya Gelemeyiz, genel amacı albüm tanıtımı olan bu tarz filmlerin en iyi örneklerinden biri. Orhan Gencebay ve Hülya Koçyiğit gibi 2 dev ismi bir araya getiren film, oyuncu kadrosunda Yıldırım Gencer, Muzaffer Tema, Osman Alyanak ve Ayşen Gruda gibi Yeşilçam'ın emektar isimlerini de bulunduruyor. Bir Araya Gelemeyiz, küçük bir rolde seyrettiğimiz Ayşen Gruda'nın ilk filmlerinden biri.

Senaryo, sürükleyici ve arabesk film furyasının diğer örnekleriyle karşılaştırmak gerekirse; oldukça farklı bir yerde duruyor. Oyunculuk performansları, gayet iyi. Şarkılar dozajında kullanılmış ve filmle bütünlük sağlamayı başarmış. Özellikle "Bağrımda Bir Ateş Var", filmin en dikkat çekici şarkısı.
Film, arabeskten hoşlanmayanlara hitap etmeyebilir. Türü sevenler ve Orhan Gencebay hayranları içinse biçilmiş kaftan.

Imdb note : - (Filmin imdb'de kaydı yok)                   My note : 7.5