Lilies of The Field / Çayırdaki Zambaklar (1963)

Director / Yönetmen:

Ralph Nelson

Screenplay / Senaryo:

James Poe

Novel / Kitap:

William E. Barrett

Cast / Kadro:

Sidney Poitier

Lilia Skala

Lisa Mann

Isa Crino

Francesca Jarvis

Pamela Branch

                                                           Stanley Adams

                                                           Dan Frazer

Subject / Konu:

Homer arabası için suya ihtiyaç duyduğundan rahibelerden izin alıp bir miktar su kullanır. Rahibe Maria, Homer’ı Tanrı tarafından gönderilmiş biri olarak görür. Paraya ihtiyacı olan Homer, ücret karşılığında 1 günlüğüne çalışabileceğini söyler. Kendisinden çatıyı onarması istenir. Homer, işi bitirir ve parasını alıp gitmek ister. Ancak Maria, yemeğe çağırdığı Homer’ı alı koyar. Homer, Alman, Avusturyalı ve Macarlardan oluşan rahibelere İngilizce öğretmeye başlar.

Homer ertesi sabah kahvaltının ardından parasını alıp gitmek ister. Fakat Maria’nın ona bir kilise inşa ettirme planı olduğunu öğrenir. Bir gün daha çalışıp gitmeye karar verir. Akşam olduğunda parasını almak istese de, sözünü yine Maria’ya geçirmeyi başaramaz.

Homer, rahibelerden ayrılmaya hazırlanırken, rahibeleri kilise yapımında kullanılacak malzemeleri almak üzere görüşmeye götürür. Rahibeler, Homer’ı müteahhit olarak tanıtınca, satıcı Homer’ı küçük görür. Homer bunun üzerine kiliseyi yapmaya karar verir ve satıcının kazı makinelerini kullanmak üzere işe girer. Homer haftanın 4 günü kazı makinelerini kullanacak, 3 günü de kiliseyi inşa edecektir.

Homer, bir yandan çalışırken bir yandan da kilise inşaatına başlar. Ancak 5 kuruşları olmayan rahibeler, tuğlalar bitince yeni malzeme getirtemeyince Homer’la Maria arasında tartışma çıkar. Maria’nın tavrından şikayetçi olan Homer, Maria’nın kendisini kovması üzerine gider.

Homer 3 hafta sonra geri döner. Homer’ın geri dönüşü üzerine insanlar kilise yapımı için ücretsiz malzeme getirmeye başlarlar. 

Homer, bina inşasında insanların kendisine yardım etme isteğine bir süre direnir. Yorgunluktan ayakta duramayacak hale geldiğinde yardımları kabul etmek zorunda kalır. Kiliseyi kendi başına inşa edememesinden yakınan Homer, kenara çekilince insanlar inşaatı yanlış şekilde sürdürürler. Bunun üzerine Homer işin başına geçer ve inşaatı birlikte sürdürürler.

İnşaatı tamamlayan Homer, kilisenin açılacağı günün öncesinde şarkısını söyleyip eşyalarını arabasına yükler ve gider.

Comment / Yorum:

Uzun televizyon kariyerinin ardından sinemaya da el atan yönetmen Ralph Nelson, 2. uzun  metrajlı filminde James Poe’nun William E. Barrett’ın aynı adlı romanından senaryosunu uyarladığı “Lilies of The Field / Çayırdaki Zambaklar”ı yönetir. Nelson, aynı zamanda filmin yapımcılığını da üstlenir. Filmin bütçesini sağlamakta zorluk çeken Nelson, evini teminat olarak göstermek zorunda kalır. Zor şartlarda çekilen film, yaklaşık 240.000 dolara mal olur. Film Arizona’nın Tuscon şehrinde 14 günlük bir süre zarfında çekilir.

Filmin başrolünü üstlenen Sidney Poitier, filmde oynayabilmek için her zaman aldığı ücretten vazgeçer. Efsane bir performansa imza atan Poitier, 5 dalda Oscar’a ve 4 dalda Altın Küre’ye aday olan filmin tek kazananı olur ve adını tarihe yazdırmayı başarır. Filmdeki performansıyla “En İyi Erkek Oyuncu” dalında Oscar, “Drama Dalında En İyi Erkek Oyuncu” Altın Küre ödülü ve Uluslararası Berlin Film Festivalinde “Gümüş Ayı” ödüllerini kazanan Poitier, bir ana kategoride Oscar ödülü kazanan ilk siyahi aktör olarak tarihe geçer. Film ayrıca Uluslararası Berlin Film Festivalinde 3 ödül daha kazanmayı başarır.

Lilies of The Field, keyifli bir komedi olmasının yanı sıra bir amaç hikayesi de. Farklı insanların ortak amaç doğrultusunda bir araya gelişleri mizahi bir dille işlenmiş. Sadece Sidney Poitier’in enfes performansı için bile görülmeye değer.

Imdb note: 7.7                           My note: 7.5

Barut Fıçısı (1963)

Director / Yönetmen:

Zafer Davutoğlu

Screenplay / Senaryo:

Osman F. Seden

Cast / Kadro:

Fatma Girik

İzzet Günay

Altan Erbulak

Çolpan İlhan

Vahi Öz

Bedia Muvahhit

Kadir Savun

Candan Sabuncu

Nubar Terziyan

Serap Acar

                                                               Mualla Sürer

                                                               Aziz Basmacı

                                                               Mürüvvet Sim

                                                               Necdet Tosun

                                                               Hüseyin Güler

                                                               Muammer Gözalan

                                                               İclal Genç

                                                               Behzat Baklaya

                                                               Ergül Buharalı

                                                               Hüseyin Zan

                                                               Talia Saltı

                                                               Faik Coşkun

                                                               Hasan Ceylan

                                                               Yavuz Karakaş

                                                               Nebahat Çehre

Subject / Konu:

Sırtında taşıdığı sebze küfesiyle manavlık yapan Rüknettin, çok geçmeden tezgahtarlık yapmaya başlar. Çamaşırcı Sıdıka’nın işveli küçük kızı Bedia’yla evlenen Rüknettin’in hızlı yükselişi çalıştığı dükkana ortak olması, ardından dükkanı ele geçirmesi, yeni dükkanlar açması ve imalat işine girmesiyle devam eder. Villalar, şilepler satın alan Rüknettin, birkaç tane de banka sahibi olur. Böylece Bamyacı Rüknettin, milyarder Rüknettin Ünlüer olur.

Oğlu Osman’ın çapkınlıklarından usanan Rüknettin, Osman’a 1 ay içersinde evlenmesini şart koşar. Bedia, Osman’ın yeğenleri Gül veya Nur’dan biriyle evlenmesini ve servetlerinin aile içersinde kalmasını istemektedir.

Rüknettin’in çok sevdiği ve güvendiği yeğeni Fatma, Bedia’dan ise zulüm görmektedir. Fatma, Osman’ı sevmektedir. Ancak Osman bir türlü çapkınlıktan başını kaldıramadığı için Fatma’nın aşkını görememektedir.

Osman ve Fatma yakınlaşmaya başladıklarında ise tehlikeyi sezen Bedia, bir hırsızlık iftirasıyla Fatma’yı tutuklatır. Osman, olayı araştırır ve herşeyin annesinin oyunu olduğunu anlar. Bedia, oğlunun yeğeniyle evleneceğini sanırken suçsuzluğu anlaşılan Fatma nikaha yetişir. Osman ve Fatma evlenirler.

Comment / Youm:

Osman F. Seden’in senaryosunu yazdığı, Zafer Davutoğlu’nun yönettiği 1963 yapımı Barut Fıçısı, döneminin yıldızlar geçidi olarak adlandırılabilecek oldukça zengin bir oyuncu kadrosuna sahip. Film, Kemal Film platosunda çekildi. Fatma Girik ve İzzet Günay’ın başrolleri üstlendiği filmde Vahi Öz, Altan Erbulak, Kadir Savun, Çolpan İlhan, Nubar Terziyan, Nebahat Çehre ve Bedia Muvahhit gibi dev isimler de mevcut. Filmin anlatıcısı ise Sadettin Erbil.

Barut Fıçısı, 60’lar Türk sinemasının tipik komedilerinden biri. Osman F. Seden idaresindeki Kemal Film’in bu dönemde imza attığı tüm yapımlar gibi Barut Fıçısı’da zengin kadrosuyla dikkat çeken bir film. Sıkılmadan seyredilebilecek ve fakat tebessümden fazlasını vaat etmeyen bir yapım.

Imdb note: 5.5                           My note: 4

Bazıları Dayak Sever (1963)

Director / Yönetmen:

Mehmet Dinler

Screenplay / Senaryo:

Osman F. Seden

Bülent Oran

Cast / Kadro :

Fatma Girik
Orhan Günşıray
Öztürk Serengil
Ahmet Tarık Tekçe
Vahi Öz
Necdet Tosun
Selahattin İçsel
Yaşar Şener
                                                                Haydar Karaer
                                                                Zeki Tünay
                                                                Orhan Aykanat
                                                                Memduh Alpar
                                                                Hüseyin Salıcı
                                                                İlhan Hemşeri

Subject / Konu:

Hastalık pençesindeki yaşlı ve zengin amca, öldükten sonra mirasının yeğeni Fatoş'a kalması için bazı şartlar belirler. Buna göre Fatoş, mirası alabilmek için sevgilisi Öztürk'ten ayrılacak ve başka biriyle en az 3 yıl süreyle olmak üzere evlenecek, 4 yaşındaki bir çocuğun zekasına sahip Ahmet'e de bakacaktır.
Öztürk, dalavereler çeviren bir üçkağıtçıdır.
Amcası çok geçmeden ölünce; avukatları miras şartlarını bildirmek için Fatoş ile görüşür. Öztürk, mirasın elden kaçmaması için bir fikir bulur ve Fatoş'a hapiste yatan ve kısa süre sonra asılacak Kasımpaşa Canavarı lakaplı Orhan ile evlenmesini önerir. Fatoş, Orhan ile evlenmek için 150.000 lira karşılığında anlaşır.

Hapishanede nikah kıyıldıktan sonra evine dönüp yatağına giren Fatoş, yanında Orhan'ı bulur. Suçsuzluğu anlaşılan Orhan, serbest bırakılmıştır. Orhan'ın tahliye edilmesiyle planları altüst olan Öztürk, Orhan'dan kurtulmak için üzerine idama gitmesine neden olacak bir iftira atmaya karar verir. Orhan'ı önceden yalancı şahitlikle hapse düşüren Semih'i öldürüp cesedi Orhan'ın evine bırakır.
Orhan, Ahmet'le Fatoş'u evine götürünce yatak odasında Semih'in cesediyle karşılaşır. Öztürk'ün ihbarı üzerine polis, Orhan'ın evine baskın düzenler. Orhan ve Fatoş, başlarına bela olmasın diye ceseti dolaba saklarlar. Komiser, cesedi bulabilmek umuduyla evi araştırmaya başlar. Komiser, dolabın başına geldiğinde Fatoş ve Orhan korkuya kapılır. Ancak dolabın kapağı açıldığında cesedin koydukları yerde olmadığını görürler. Yan odaya geçtiklerinde ehliyetini arayan Orhan, sandığın kapağını açar ve Semih'in cesediyle karşılaşır. Fatoş'un cesedi görünce korkup çığlık atmasından şüphelenen Komiser, odaya geri dönüp sandığın kapağını açar. Ancak kısa süre önce sandığın içinde olan ceset, yine ortadan kaybolur. Fatoş, cesedi bu kez de yatağın içinde görür. Yatağın kabarıklığından şüphelenen Komiser, yorganı kaldırdığındaysa ceset yine ortadan kaybolur. Komiser, şüphelenmesine karşın bir delil bulamadığı için gider. Fatoş, Orhan ve Ahmet, Fatoş'un evine geri dönerler.

Semih'i öldürmeden önce Orhan'a karşı birlikte hareket etmeleri için yazdığı mektubun Semih'in cesedinin üzerinde olduğunu öğrenen Öztürk, adamlarıyla cesedi bulmak için işe koyulurlar.
Fatoş, banyoya girdiğinde Semih'in cesedinin küvette olduğunu görür. Silahla evi basan Öztürk, Komiser'i arar ve Semih'in cesediyle Katil Orhan'ın Fatoş'un evinde olduğunu bildirir. Küvetteki ceset yine ortadan kaybolur. Arap Bacı, cesedi çamaşır dolabında görür. Ancak herkes çamaşır dolabının yanına geldiğinde ceset, artık Arap Bacı'nın gördüğü yerde değildir.
Polisler Fatoş'un evine ulaşır. Ceset, polisler tarafından aransa da; sürekli yer değiştirdiği için bulunamaz. Gece Öztürk'ün adamları eve baskın yapar. Orhan adamlardan birini yakalamayı başarır. Orhan, adamı konuşturmaya çalışırken; Öztürk, pencerenin dışından fırlattığı bıçakla adamı öldürür. Bu kez 2 cesetle başbaşa kalan Orhan ve Fatoş, cesetleri denize atarak kurtulurlar. Eve döndüklerindeyse cesetleri evde bulurlar. Öztürk, Orhan'ı faka bastırmak için eve baskın yapar. Hemen ardından da polis çıkagelir. Öztürk, polislerin cesetleri bulmasını sağlar ve cinayetleri Orhan'ın üzerine yıkmaya çalışır. Ancak gerizekalı taklidi yapan Ahmet'in aslında bir polis olduğu, Öztürk'ün Semih'e yazdığı mektubu bulduğu ve Öztürk'ün katil olduğunu çözdüğü anlaşılınca; Öztürk, kaçmaya kalkar. Orhan, Öztürk'ü yakalar. Polisler, Öztürk'ü tutuklar. Formalite icabı evlenmiş olsalar da zamanla birbirlerine aşık olan Orhan ve Fatoş, atlattıkları maceraların ardından aşklarını yaşamaya koyulurlar.

Comment / Yorum:

Bazıları Dayak Sever, zengin oyuncu kadrosuyla dikkat çeken bir komedi filmi. Kariyerinin başlarındaki yönetmen Mehmet Dinler, Bazıları Dayak Sever'de yine bir komedi filmi olan 1962 yapımı "Erkeklik Öldü mü Atıf Bey?"adlı filmde birlikte çalıştığı Orhan Günşıray, Fatma Girik ve Ahmet Tarık Tekçe'yle tekrar bir araya gelir. Bu sefer oyuncu kadrosuna Öztürk Serengil ve Vahi Öz gibi 2 dev isim de dahil olur. Filmde ayrıca Necdet Tosun'u da Arap Bacı rolünde izliyoruz.
Oyunculuk performansları başarılı. En akılda kalan karakter, Ahmet Tarık Tekçe'nin canlandırdığı Ahmet Karakteri.

Filmde ana karakterleri canlandıran oyuncuların gerçek isimleri kullanılmış. (Orhan Günşıray - Orhan, Fatma Girik - Fatoş, Öztürk Serengil - Öztürk, Ahmet Tarık Tekçe - Ahmet)
Mehmet Dinler, Bazıları Dayak Sever'i 1971'de "Bebek Gibi Maşallah" ismiyle yeniden çeker. Necdet Tosun, bu filmde de Arap Bacı rolünü canlandırır.
Bazıları Dayak Sever, ne teknik olarak ne de senaryo bakımından üst düzey bir film olmasa da; güldürmeyi başaran eğlenceli bir komedi filmi. Film ayrıca Bebek Gibi Maşallah'ı seyredip beğenenlerin 2 film arasında kıyaslama yapmaları için de iyi bir fırsat olabilir.

Imdb note : - (Filmin imdb'de notu bulunmuyor)     My note : 5

Helal Olsun Ali Abi (1963)

Director / Yönetmen:

Hulki Saner

Screenplay / Senaryo:

Hulki Saner

Cast / Kadro :

Ayhan Işık

Sadri Alışık

Sevim Emre

Sevda Ferdağ

Renan Fosforoğlu

Mine Soley

Cevat Kurtuluş

Subject / Konu:

Ali, kumarhaneye girmek isterken kılığı nedeniyle dayak yemekte olan Turist Ömer'i kurtarır. Ali ve Turist Ömer, arkadaş olurlar ve birlikte kumar oynarlar. Turist Ömer'in yerde yatan bir adamın ceketini alıp giymesiyle kendilerini bir cinayet olayının tam ortasında bulurlar. Olayı araştırmaya başlarlar. Şüphelendikleri kişilerden bir şeyler öğrenmeye çalışırlar. Bazı şeyler öğrenmeyi başarsalar da; bilgi aldıkları kişilerin öldürülmesi yüzünden sonuca ulaşamazlar. Ali, cinayetle ilgili bir şeyler bildiğini düşündüğü, gece kulübünde çalışan sihirbaz sayesinde herşeyi çözeceğini düşünürken; sihirbaz da öldürülür. Ama sihirbazı vuranlar kaçmıştır ve sihirbazın ölüp ölmediğini bilmemektedirler. Ali, sihirbazın yerine geçmeye karar verir. Çünkü, Ali'ye göre katiller, sihirbazı öldürmek için gece kulübüne gelecektir ve Ali'de böylece suçluları gafil avlayacaktır. Suçlular, sihirbazı öldürmek için gece kulübüne geldiğinde sis perdesi de yavaş yavaş aydınlanır. Olayların sonunda Ali'nin gerçek kimliği ortaya çıkar ve cinayetleri çözebilmek için niye bu kadar çaba sarfettiği de anlaşılır.

Comment / Yorum:

Filmin en önemli özelliği; Turist Ömer karakterinin ortaya çıktığı ilk film olması. Filmin yardımcı karakteri olan Turist Ömer, o kadar çok beğenilmiş ki; yıllar içinde kendisini, sinema tarihimizin en tanıdık ve kült karakterlerinden birine dönüştürecek Turist Ömer filmleri çekilmiş.
Filmle ilgili bir diğer önemli özellikse; özel hayatlarında çok iyi dost olan ve sinemada defalarca biraraya gelmiş Ayhan Işık ve Sadri Alışık'ın birlikte çevirdikleri filmlerinden en bilinenlerinden olması.

Hulki Saner'in senaryosunu yazdığı ve yönettiği komedi - macera türündeki film, vasatın üzerinde ve izlenmeye değer. 1969 yılında çekilen ve yine Hulki Saner'in yazıp yönettiği "Turist Ömer Arabistan"da filminin, "Helal olsun Ali abi" ile benzerlikler taşıdığı göze çarpan bir diğer husus. 2 film kıyaslandığında; "Helal olsun Ali abi"nin daha başarılı bir film olduğu aşikar.

Imdb note : 7.5                             My note : 5.5

Akdeniz Şarkısı (1963)

Director / Yönetmen:

Nejat Saydam

Screenplay / Senaryo:

Özdemir Birsel

Cast / Kadro :

Belgin Doruk

Ekrem Bora

Şaziye Moral

Mualla Kavur

Nubar Terziyan

Saltuk Kaplangı

Rıza Tüzün

Talat Güreli

Muazzez Arçay

                                                                Arif Eriş

Subject / Konu:

Artık orta yaşlarına gelmiş olan Haluk Yurdakul,iş hayatında başarılı olmuş bir mühendistir.Fakat mutsuz bir evliliği vardır.Belki de evliliğini ayakta tutan çocuğudur.İşi dolayısıyla yurt dışına seyahat etmesi gereken Haluk,uçakta yolculuğu esnasında tanıştığı Berrin ile yakınlaşmaya başlar.Berrin,henüz kariyerinin başlarında olmasına rağmen başarısından ötürü gelecekte kendinden çok şey beklenen genç bir piyanisttir.Haluk ile Berrin arasında alevlenen aşk,Haluk'u seçim yapmaya iter.Haluk karısını terkedip;Berin ile yeni bir sayfa açmak ister.Ama gerek çevre baskısı,gerekse Haluk'un evli ve çocuklu olması,bu aşkı ayrılığa doğru sürüklemektedir...

Comment / Yorum:

Film,yönetmenliğini William Dieterle'nin yaptığı 1950 yapımı "September Affair / Kapri Aşıkları" filminin birebir kopyası.Bu yüzden kullanılan mekanlar,filme modern bir hava katmış ve dönem Türk filmlerinden farklı görünmesini sağlamış.Filmin yapımcı ve senaristliğini-aslında senaryo Robert Thoeren'in senaryosu- üstlenen Özdemir Birsel,başrolüde eşi Belgin Doruk'a vermiş.Bir yabancı uyarlama olmasına rağmen adaptasyon başarılı olmuş.Orjinalinde Joan Fontaine'in canlandırdığı Marianne Stuart rolü Berrin olarak Belgin Doruk tarafından,Joseph Cotton'un canlandırdığı David Lawrance rolü de Haluk Yurdakul olarak Ekrem Bora tarafından canlandırılmış. Oyunculuklar,genel olarak değerlendirdiğimizde vasatı aşmış denebilir.Özellikle 60'lar ve 70'lerde birçok kez karşılaştığımız yabancı film uyarlmaları veya taklitleri arasında başarılı olmuş yapımlardan biri.

Imdb note : (Filmin imdb'de notu bulunmuyor)                             My note : 7