Damga (1987)

Director / Yönetmen:

Orhan Elmas

Screenplay / Senaryo:

Safa Önal

Cast / Kadro :

Cüneyt Arkın

Ahu Tuğba

Erol Taş

Suna Pekuysal

Şemsi İnkaya

Ergun Köknar

Sami Hazinses

Turgut Özatay

Belkıs Dilligil

                                                                      Necip Tekçe

                                                                      Renan Fosforoğlu

                                                                      Nemci Öney

                                                                      Sevsin Cantürk

                                                                      Ekrem Dümer

                                                                      Baki Tamer

                                                                      Hakkı Kıvanç

                                                                      Tunç Parscan

                                                                      Memduh Ünsal

                                                                      Zeki Alpan

                                                                      Kadir Kök

                                                                      Çetin Başaran

                                                                      Mesut Sürmeli

Subject / Konu:

Bir pavyonda çalışıp hayat kadınlığı yapan Cemile, yaralı halde bulduğu eli silahlı Kemal'i evine götürür. Kemal, bıçak yardımıyla vücudundaki kurşunu çıkarır. Cemile'nin getirdiği doktor, Kemal'in yarasını temizleyip bandaj yapar. Doktor, polise vurulmuş bir adamı tedavi ettiğini ihbar edince adam öldürmekten aranan Kemal'in peşindeki komiser Osman, soluğu Cemile'nin evinde alır. Ancak Cemil tarafından Sümbül'ün evine yerleştirilen Kemal'i yakalayamaz. Cemile'yi takip eden polisler, Sümbül'ün evine baskın yaparlar. Çatıda saklanan Kemal, kurtulmayı başarır.

Cemile, Kemal'e aşık olur. Kemal ise beğendiği Cemile'ye zarar vermemek için ondan uzak durmaya çalışır.

Kemal, hamile karısını öldüren Şehmuz'u öldürür. Polis, Kemal'e yardım ve yataklık eden Cemile'yi tutuklamak için gelir. Ancak durumu önceden haber alan Cemile ve Kemal kaçarlar. Kemal, Cemile'ye 3 kişiyi öldürdüğünü ve yakalanırsa idam edileceğini söyler. Başından geçenleri anlatır. Kaçakçılık yaptığı ortaklarının önce kendisini dolandırmaya çalıştığını, hakkını alınca da hamile karısını öldürdüklerini, bu yüzden intikam alıp cinayet işlediğini söyler.

Polisler, Cemile ve Kemal'in kaldığı evin etrafını sararlar. Cemile, kendisini korumak için teslim olup idam edilmeyi göze alan Kemal'i vurur. Ardından da intihar eder.

Comment / Yorum:

1987 yapımı Damga, Safa Önal’ın senaryosunu yazdığı, Orhan Elmas’ın yönettiği bir intikam ve imkansız aşk hikayesi. Türk sinemasında benzerlerine kolaylıkla rastlayabileceğimiz filmin başrollerini Cüneyt Arkın ve Ahu Tuğba paylaşıyor. Filmin oyuncu kadrosunda ayrıca Erol Taş, Suna Pekuysal ve Turgut Özatay gibi önemli isimler de yer alıyor.

Damga, 80’li yıllarda genellikle aksiyon içerikli filmlerde seyrettiğimiz Cüneyt Arkın’ın bu türün nispeten dışına çıktığı filmlerinden biri olma özelliğini taşıyor. Ahu Tuğba sinematografisinde benzerlerine rastlayabileceğimiz türden bir rol üstleniyor. Erol Taş ise beklenenin aksine iyi rolde ve bir komiseri canlandırıyor. Oyunculuk performansları, vasatın üzerinde.

Senaryo, vasat olarak nitelendirilebilirse de; Damga, sıkılmadan seyredilebilecek bir film. Filmin Türk sinemasının pekte kayda değer bulunmayan 80’lerin 2. yarısında çekilmiş olduğu da unutulmamalı.

Imdb note : - (Filmin imdb'de kaydı yok)                   My note : 4.5

Elveda Dostum (1982)

Director / Yönetmen:

Zeki Alasya

Screenplay / Senaryo:

Mehmet Aydın

Cast / Kadro :

Kadir İnanır
Ahu Tuğba
Pembe Mutlu
Haluk Kurdoğlu
Nedret Güvenç
Yavuz Selekman
Tuncer Necmioğlu
Mesut Çakarlı
Fırat Gülgen
                                                          Romalı Perihan

Subject / Konu:

Dursun eşi Ayşe'nin dayatması üzerine öğretmenlikten istifa edip ailesiyle birlikte İstanbul'a gelir. Pazarlama işi yapmaya çalışır ama memnun kalmaz. Geçim sıkıntıları baş gösterince Dursun, istemeye istemeye özel öğretmenlik yapmaya razı olur. Zengin bir ailenin torunu olan Bülent'e özel ders vermeye başlar. Bülent, ailesiyle tatile gideceği için Dursun'dan yazlıkta da Bülent'e ders vermesi istenir. Dursun kazanacağı para için teklifi kabul eder.

İngiltere'ye gelin giden Bülent'in teyzesi Sibel, ani bir kararla boşanmaya karar verip ülkeye geri döner ve yazlığa gelir. Sibel, kendisine pek yüz vermeyen Dursun'la yakınlaşmaya çalışır. Sibel'in gösterdiği ilgiye kayıtsız kalamayan Dursun, Sibel'le yasak bir aşka yelken açar. Sibel'le Dursun'un eğlenirken çekilen fotoğrafları gazetelerde yayınlanır. Eşi, Dursun'un fotoğraflarını görür.

Kızı Sibel'in mutluluğunu gören babası, Dursun'a karısı Ayşe'den boşanıp kızıyla evlenmesini teklif eder. Dursun, bu teklifi geri çevirir ve evine geri döner. Ayşe, boşanmaya karar verdiği Dursun'u evden kovar. Herşeyini yitiren Dursun, körkütük sarhoş olur ve trafik kazası geçirip hastahaneye kaldırılır. Hem Sibel, hem de Ayşe hastahaneye gelir. Oğlunun sesini duyan Dursun gözlerini açar...

Comment / Yorum:

İdealizmle geçim sıkıntıları arasında sıkışan ve ailesinin mutluluğu için doğru bildiklerinden taviz vermek zorunda kalan bir öğretmenin, zengin ailenin istediğini almaya alışkın kızıyla yaşadığı yasak aşkı anlatan Elveda Dostum, Zeki Alasya imzası taşıyor. Zeki Alasya'nın 8. yönetmenlik deneyimi olan film, yönetmenin Kadir İnanır'la 1979 yapımı "Doktor" filminden sonraki 2. buluşması.

Filmin hiç fena sayılmayacak bir oyuncu kadrosu var. Kadir İnanır'a başrollerde Ahu Tuğba ve Pembe Mutlu eşlik ediyor. Sadece aşk hikayesine takılıp kalmayan ve insanın zorundalıklarını sorgulayan senaryo, filmin güçlü taraflarından biri. Filmin en eleştirilesi tarafı ise Sibel karakterinin bilinçli veya bilinçsiz şekilde erotik bir figür olarak sunuluşu. Elveda Dostum, kusurları ve eleştirilecek tarafları olan bir film olsa da; konusu, senaryosu ve oyunculukları için seyredilmeye değer.

Imdb note : 3.9                             My note : 6.5

Derviş Bey (1978)

Director / Yönetmen:

Şerif Gören

Screenplay / Senaryo:

Safa Önal

Cast / Kadro :

Kadir İnanır

Melike Zobu

Erol Taş

Hüseyin Peyda

Aliye Rona

Ahu Tuğba

Reha Yurdakul

Baki Tamer

Subject / Konu:

Bulunduğu köyün önemli ağalarından biri olan Ciritoğlu İbrahim Bey öldürülmüştür.İstanbul'da okumuş olan ve akrabaları gibi hasımlarına kin gütmeyen Derviş,babasının cenaze işlemleri için geldiği köyünde radikal kararlar alır.Aralarında husumet ve kan davası olan bir diğer önemli ağa olan Karahanlı Şehmuz Bey'in kızı Karaca'dan çok etkilenir.Husumetin esas nedeni olan toprakları satışa çıkarır.Karahanlı Şehmuz Bey de talip olunca toprakları ona satmak için anlaşır.Barışı sağlamak amacıyla attığı bu adım;tüm akrabalarının ve köylüsünün büyük tepkisine maruz kalmasına neden olur.Toprakları satıp İstanbul'a geri dönmek niyetindeki Derviş;köylünün derebeylikle yönetilmeye alışmış halini görünce kararlarında değişiklik yapar.Öncelikle toprakları Karahanlı Şehmuz Bey'e satmaktan vazgeçer.Köylüyü toprak sahibi etmek için adımlar atar.Kararından dönüşü Karahanlı Şehmuz Bey'i çılgına çevirir.Derviş'e ait yerleri ateşe verir.İstanbul'a gitmekten vazgeçen Derviş;herkes intikam beklerken Karahanlı Şehmuz Bey'den hukuk yollarına başvurarak şikayetçi olur.İfade vermeye gitmeyen Karahanlı Şehmuz Bey,Jandarma zoruyla götürülünce Derviş'i öldürmeye karar verir ve Derviş'i adamlarına kaçırtıp,başaşağı astırıp ölüme terkeder.Ama Derviş'e aşık olan Karaca bu duruma razı gelmez ve Derviş'i kurtarır.Birlikte kaçarlar.Karahanlı Şehmuz Bey ve adamları peşlerine düşer ve yakalarlar.Kızını ve Derviş'i öldürmek isteyen Karahanlı Şehmuz Bey,Derviş'e babasını öldürdüğünü söyledikten sonra tüfeğini ateşler,Karaca'yı ve Derviş'i yaralar.Ama anlar ki o kaybetmiştir.Sevginin ve doğruluğun gücü ağalık düzenini yenmiştir.

Comment / Yorum:

Türk sinemasında yüzlerce kez işlenmiş bir konu olan ağalık sistemi,Safa Önal'ın kaleminde işlenince türünün en önemli örneğine dönüşüvermiş.Toplam 14 kere beraber film çekmiş Şerif Gören ve Kadir İnanır'ın 5.kez bir araya geldiği "Derviş Bey",aynı zamanda Melike Zobu'nun ilk filmi olma özelliğini taşıyor.Melike Zobu,ilk oyunculuk deneyiminde oldukça başarılı.80'lerde birçok filmde başrolde oynayan Ahu Tuğba bu filmde yan karakterlerden biri olan Sevda'yı canlandırıyor.Erol Taş'ın kariyerinin en önemli performanslarından biri.Ağalığın kötüleştirdiği ve menfaatleri doğrultusunda harket etmek zorunda bıraktığı Karahanlı Şehmuz Bey,bir yandan da ölen karısından yadigar kalmış kızı Karaca'yı çok seven bir baba.Yani Erol Taş,salt bir kötüyü canlandırmıyor.Erol Taş'ın karakterin içsel dalgalanmalarını kusursuzca yansıtması ortaya dev bir performans çıkarmış.Hüseyin Peyda ve Aliye Rona'nın gerçekçi ve deneyimli oyunculukları filmi bir hayli beslemiş.1976 ve 1977'de ardarda Türkan Şoray ile birlikte rol aldığı "Devlerin Aşkı","Bodrum Hakimi","Deprem","Selvi Boylum Al Yazmalım" ve "Dila Hanım" gibi çok önemli filmlerle zirveye çıkan Kadir İnanır,özellikle Yılmaz Güney,Cüneyt Arkın ve zaman zaman kendi filmlerindeki gibi elinden silah düşmeyen popülist bir karakter yerine barışı ve adaleti meşru yollarla sağlamak çabasında olan ve canlandırılması çok daha zor olan Derviş karakterine ustalıkla hayat veriyor.Kadir İnanır filmografisinin temel taşlarından biri.Filmin başarılı müzikleri Cahit Berkay imzası taşıyor.

Türk sinemasında ağalık sisteminin,köylünün ağaya bakış açısının ve kanlı aileler arası aşkın en iyi anlatıldığı film.

Imdb note :  - (Filmin imdb'de kaydı yok)                             My note : 9