Nightcrawler / Gece Vurgunu (2014)

Director / Yönetmen:

Dan Gilroy

Screenplay / Senaryo:

Dan Gilroy

Cast / Kadro:

Jake Gyllenhaal

Rene Russo

Riz Ahmed

Bill Paxton

Kevin Rahm

Ann Cusack

Kiff Vanden Heuvel

Michael Hyatt

Price Carson

Carolyn Gilroy

                                                             Leah Fredkin

                                                             Jonny Coyne

                                                             Eric Lange

                                                             James Huang

                                                             Pat Harvey

                                                             Marco Rodriguez

                                                             Kent Shocknek

                                                             Sharon Tay

                                                             Rick Garcia

                                                             Bill Seward

Subject / Konu:

Lou, girilmesi yasak bir bölgede bakır tel ve tel örgü çalarken polis tarafından yakalanır. Ancak polisi haklayıp saatini alır ve gider. Çaldıklarını en ucuz fiyata satmak zorunda kalır. Yolda kaza sonucu yanmakta olan bir araç görür. Arabasını durdurup polislerin araçtaki sürücüyü kurtarmalarını ve habercilerin olayı kameraya kayıt etmelerini izler.

Çaldığı bisikleti, 800 dolar, video kamera ve polis tarayıcısı karşılığında satar. Tarayıcı sayesinde polis telsizlerini dinleyip olay yerlerine gitmeye ve görüntüleri kaydetmeye başlar. Yakından çektiği bir vurulma olayıyla gittiği haber kanalında ilgi çekmeyi ve görüntüyü satmayı başarır.

Polis kodlarını öğrenir. Yapacağı haberlerde kendisine yardımcı olması için evsiz ve işsiz Rick’i işe alır. Silahlı bir olay yaşanan eve gizlice girip çektiği görüntülerle, haber kanalından Nina’yı etkilemeyi başarır. Bu haberi, ard arda yeni haberler takip eder.

Lou, işini kaybetme ihtimali olan hoşlandığı Nina’yı kendisine haber vermemekle tehdit edip birlikte olmaya zorlar.

Bir ihbarı duyan Lou, polisten önce olay yerine gider. Bir cinayet anını kamerayla kaydeden, suçluları, kaçtıkları arabayı ve malikane içine girip öldürülenleri görüntüleyen Lou, cinayet anını çıkarıp görüntüleri Nina’ya 15.000 dolara satar. Haber, büyük yankı uyandırır. Dedektifler, Lou’nun evine gelip olayla ilgili sorgulama yaparlar. Lou, cinayeti gördüğünü ve elinde katillerin görüntüleri olduğunu anlatmaz.

Plaka numarasından cinayeti işleyenlerin isimlerine ve adreslerine ulaşan Lou, gece Rick’le birlikte cinayeti işleyen 2 adamı takip eder. Adamlar bir restorana girdiğinde polisi arar ve adamların işlediği cinayeti anlatıp yerlerini bildirir. Rick’le birlikte 2 farklı açıdan kameralarını çalıştırıp polisin gelmesini beklerler. Restorana gelen polislerle cinayet işleyen adamlar arasında silahlı çatışma çıkar. Adamlardan biri ve birkaç polis vurulur. Adamlardan biri yaralı şekilde arabasına binip kaçar. Polis ve hemen arkalarından Lou ile Rick, aracı takibe koyulurlar. Rick, Lou’nun direktifiyle tüm takip sürecini kameraya kaydeder.

Kaçmakta olan adam, arabasıyla yandan vurduğu polis arabasının takla atıp yoldan çıkmasını sağlar. Sonra da kendisi yoldan çıkar. Rick ve Lou, tüm bu anları kaydederler. Rick, Lou’nun şaşırtmacası sonucu öldüğünü sandığı katili görüntülerken vurularak ölür. Olay yerine gelen polis, katili öldürür.

Lou, görüntüleri Nina’ya götürür. Nina oldukça etkilenir. Haber yayınlanmak üzereyken delil olduğu gerekçesiyle polisler tarafından engellenmeye çalışılsa da, Nina haberi yayınlatır. Lou, polis tarafından sorguya alınır. İnandırıcı bulunmasa da kendisini kurtarmaya yeterli hikayesiyle kurtulmayı başarır.

Lou, işe aldığı 3 stajyerle yeni satın aldığı yayın araçlarına atlayıp işe koyulur.

Comment / Yorum:

Özellikle senaryosunu yazdığı 2006 yapımı “The Fall / Düşüş” filmiyle adından söz ettiren senarist Dan Gilroy, aynı zamanda senaryosunu da yazdığı ilk yönetmenlik deneyimi “Nightcrawler / Gece Vurgunu” ile haber sektörünün bağımsız muhabirlerinin nasıl haber ürettiklerini tuhaf ve hırslı bir karakter üzerinden resmediyor. Çekimleri Los Angeles’ta gerçekleştirilen düşük bütçeli film, 8.500.000 dolara mal oldu. Film sadece Amerika genelinde 31.517.052 dolar hasılat elde etmeyi başardı.

Filmin başrolünde izlediğimiz Jake Gyllenhaal, canlandıracağı karakter için 9 kilo verdi. Tuhaf ve zaman zaman karikatürize olan bir karakteri başarılı şekilde canlandıran Gyllenhaal, “Drama Dalında En İyi Erkek Oyuncu” kategorisinde Altın Küre’ye aday gösterildi. Gyllenhaal, favori olmayacak olsa da Oscar’a da aday gösterilebilir. Ayrıca filmin oyuncu kadrosunda Riz Ahmed, Bill Paxton ve yönetmen Gilroy’un eşi Rene Russo gibi tanınan oyuncular da rol alıyor.

Filmin çarpıcı bir hikayesi var. Ancak senaryodaki bazı abartılı detaylar dikkat çekici boyutta ve filmin ana karakteri Lou’nun zaman zaman karikatürize olmasına neden oluyor. Filmin zaten yüksek olan temposu final bölümünde giderek artıyor. Film, kusurlarına karşın düşük bütçeli bir yapım için başarılı olarak değerlendirilebilir.

Imdb note: 8.1                           My note: 7.5

Black Gold / Kara Altın (2011)

Director / Yönetmen:

Jean - Jacques Annaud

Screenplay / Senaryo:

Menno Meyjes

Jean - Jacques Annaud (adaptation)

Alain Godard (adaptation)

Novel / Kitap:

Hans Ruesch (from "South of the Heart: A Novel of  Modern Arabia" or "The Arab")

Cast / Kadro :

Tahar Rahim
Antonio Banderas
                                                             Mark Strong
                                                             Freida Pinto
                                                             Riz Ahmed
                                                             Akın Gazi
                                                             Liya Kebede
                                                             Corey Johnson
                                                             Eriq Ebouaney
                                                             Jan Uddin
                                                             Mostafa Gaafar
                                                             Lotfi Dziri
                                                             Jamal Awar

Subject / Konu:

Hobeika ve Salmaah birbirlerine düşman 2 emirliktir. Emirliklerin emirleri, barış yapmak için görüşürler. Hobeika'nın emiri Nesib, barış geleneklerini öne sürer ve barışın sigortası olarak Salmaah emiri Amar'ın 2 oğlu Saleeh ve Auda'yı yanına alıp kendi oğlu gibi yetiştirmeyi şart koşar. Amar, bu teklifi kabul eder. 2 emirliğin arasında kalan ve bir çölü andıran Sarı bölge, tarafsız bölge ilan edilir. Buna göre 2 emirlikte Sarı bölge üzerinde hak iddia edemeyecektir.

Nesib, Saleeh ve Auda'yı alıp Hobeika'ya götürür. Onları çocuklarıyla birlikte büyütür. Çocukken çok yakın olan Nesib'in kızı prenses Leyla ve Auda; Leyla belli bir yaşa ulaştıktan sonra bir daha bir araya gelemezler. Saleeh, gözde bir savaşçı olurken; Auda ise kendini okumaya verir. Auda, insanların gözünde pasif bir kişiliktir.

Amerika'dan gelen petrol arama ekipleri Sarı bölgede zengin petrol rezervleri bulunca; Nesib, kendisine zenginliğin kapılarını ardına kadar açacak bu fırsattan istifade etmeye karar verir. Nesib, petrol karşılığında oluk gibi akmaya başlayan parayla emirliğine hastahane ve kütüphane gibi eserler kazandırır. Nesib, tarafsız bölge ilan edildiği için dokunmaması gereken Sarı bölge topraklarını Amar'dan habersizce kullanmış olduğundan haksız olduğu durumu lehine çevirmek için harekete geçer. Muhafızlarını öldürüp kaçmaya çalışan Saleeh, Nesib'in oğlu tarafından öldürülür. Stratejik bir hamle yapmaya çalışan Nesib, Auda'yla Leyla'yı evlendirir ve Auda'yı Salmaah'a Hobeika'nın elçisi olarak gönderir. Ancak Nesib'in hesaba katmadığı önemli bir detay vardır; evlilik her ne kadar kağıt üzerinde görünse de Auda ve Leyla birbirlerine aşıktır.

Auda, Salmaah'a varır. Yıllardır görmediği babası Amar'a yaşananları anlatır. Amar, oğlunun zekasından, kültüründen ve karısı Leyla'yı seviyor olmasından etkilenir ve barıştan yana tutum sergilemeye karar verir. Ancak Nesib, paranın emirliğine kazandırdığı üstün silahlara ve araçlara güvendiğinden Amar'la savaşmayı yeğlemekte ve 2 emirlik arasında savaş çıkarmaya çalışmaktadır.

Auda'yla yeni tanıştığı, enteresan bir kişiliğe sahip olan kardeşi Ali arasında zamanla sıkı bir bağ oluşur.

Nesib'in yaptıklarını kabullenemeyen Amar, Auda'nın Amar'ın güçlü bir orduya sahip olduğuna dair yaptığı uyarıyı dikkate almaz ve savaş kararı alır. Amar'ın planı Auda'nın komutasındaki ordunun Nesib'in ordusunun dikkatini çektiği sırada ordusuyla birlikte harekete geçmek ve Nesib'i tedbirsiz olduğu bölgeden vurup Hobeika'ya yürümektir. Auda, emrindeki ordusuyla Nesib'in ordusunun dikkatini çeker. Auda, imkansız gibi görünse de kıvrak zekasıyla Nesib'in savaş araçlarını ekarte etmeyi başarır. Ali ve ordusuyla susuzlukla ve 1001 belayla uğraşacakları çetin bir yolculuğa çıkan Auda, anlık çözümlerle adamlarını hayatta tutmayı başarır. Kendilerini tuzağa düşürmeye çalışan Bani Sirri Şeyhini oyuna getiren Auda, bir köle olan Aicha'yla yakınlaşır. Şeyh, Auda'dan intikam alabilmek için peşlerine düşer.

Auda, annesinin de mensup olduğu kabileden olan Aicha'nın önerisiyle kabileleri ordusuna destek vermesi için ikna etmeye karar verir. Uğradıkları saldırıda yaralanan Auda'nın öldüğü sanılır. Auda kendine geldiğindeyse; ölüp dirilmiş bir halk kahramanı gibi kabilelerin hürmetini ve desteğini kazanır. Ali bir hava saldırısı sonucu ölür.

Amar, Auda'nın sayesinde planını kusursuzca uygular ve Hobeika'ya ulaşmayı başarır. Gafil avlanan Nesib teslim olur. Kabilelerin desteğiyle güçlü bir orduya sahip olan Auda, inanılması güç yolculuğunun ardından Hobeika'ya ulaşır. Auda'nın bu beklenmedik başarısı, Amar dahil herkesi şaşırtır. Amar ve Auda, atılacak adımlara dair anlaşmazlık yaşarlar. Tam bu sırada Auda'yı öldürmeye niyetlenen Bani Sirri Şeyhi, Amar'ı vurur.

Hobeika'nın kontrolünü ele geçiren Auda, Nesib'i öldürmek yerine petrol anlaşmalarında menfaatini kollaması için Amerika'ya gönderir. Çok sevdiği karısı Leyla'ya kavuşan Auda, petrolden gelen zenginliği topraklarının modernleşmeden yararlanması için kullanır.

Comment / Yorum:

Tunuslu yapımcı Tarak Ben Ammar, Hans Ruesch'un "South of the Heart: A Novel of Modern Arabia / Kalbimin Güneyi" ya da diğer bilinen adıyla "The Arab / Arap" isimli romanını okur ve çok etkilenir. 70'li yılların sonlarından itibaren bu kitabın filme çekilmesi için çaba sarfetmeye başlar. Paramount Pictures ile anlaşıp Omar Shariff, Richard Harris ve Anthony Quinn gibi dev isimleri filmde oynamaları için ikna eder. Ancak filmi finanse etmesi için gittiği her kapıdan eli boş dönünce; proje rafa kalkar. Ancak Tarak Ben Ammar, hayalinden asla vazgeçmez ve kitabın telif hakkını her 5 yılda bir tekrar alır. Ammar, aynı zamanda arkadaşı da olan ünlü yönetmen Jean - Jacques Annaud'nun Arap dünyasına ilişkin bir film çekmek istediğini öğrenince 30 yılı aşkın süredir filme çekilmesi hayaliyle yanıp tutuştuğu kitabı Annaud'ya gösterir. Filmin finansman kaynağı da beklenmedik şekilde ayaklarına gelir. Çünkü Katar Şeyhi'nin kızı Mayassa Bint Hamad Al - Thani, Ammar'ın Tunus'ta öncülüğünü üstlendiği film endüstrisinin bir benzerini Katar'da hayata geçirmek ister ve Ammar'dan yarıdm ister. Al - Thani, Ammar'ın yardımlarını karşılıksız bırakmaz ve böylece proje hayata geçmiş olur.

Filmin maliyeti, tahmin edilenin üstünde çıkınca film 40.000.000 euroya mal oldu. Çekimleri 5 ay süren film, Tunus ve Katar'da çekildi. Savaş sahneleri, Katar çöllerinde 4 haftalık bir süreçte çekildi. Sık film çekmeyen ama çektiği az sayıda filmle akıllarda yer etmeyi başaran usta yönetmen Jean - Jacques Annaud, Black Gold ile kendi deyimiyle yarı tarihi ve yarı dramatik bir filme imza atmış. Filmin ayrıca eski tarz aksiyon sineması içerdiğini de belirtmek gerek.

Filmde Arap çöllerinde 1930'larda keşfedilmeye başlayan petrol rezervleri ve petrolün getirdiği zenginlikle modernizme geçiş çabaları başarılı şekilde anlatılmış. Yönetmenin Arap dünyasını, Hollywood'un Araplara genel bakış açısının dışına çıkarak daha insani ve objektif bir dille sinemaya yansıttığı söylenebilir.
Black Gold, başta ilk kez bu tarz rollerde izlediğimiz Antonio Banderas ve Mark Strong olmak üzere oyunculuk performansları bakımından da üst düzey bir yapım. Banderas ve Strong, deyim yerindeyse karşılıklı döktürmüşler. Başrolü üstlenen Tahar Rahim ve Ali rolüyle filme büyük renk katan Riz Ahmed'te gayet başarılılar. Freida Pinto ise pekte büyük bir rol olmayan Prenses Leyla rolüyle oyunculuktan ziyade güzelliğiyle ön planda. Film, oyuncu seçiminde fiziksel özelliklerin de ne kadar önem arz ettiğini gösteriyor. Tamamı Arap karakterleri canlandıran oyuncular; İspanyol Anotnio Banderas, İtalyan asıllı İngiliz Mark Strong, Cezayir asıllı Fransız Tahar Rahim, Hintli Freida Pinto ve Pakistan asıllı İngiliz Riz Ahmed. Oyuncuların hiçbiri Arap değil, ancak fiziksel özelliklerinden dolayı oldukça inandırıcılar. Bu da bize gösteriyor ki; oyuncu seçimindeki fiziksel özellikler, bu tarz filmlerin inandırıcı olmasına doğrudan etki ediyor. Herhalde konuyla ilgili verilebilecek en iyi örnek; filmin oyuncu kadrosundaki Riz Ahmed'in soylu bir İngiliz'i canlandırdığı ve oyunculuk performansı kötü olmamasına karşın fiziksel özelliklerinde ötürü inandırıcılıktan uzak olduğu 2011 yapımı "Trishna" adlı filmdir.

Filmin görüntü kalitesi, mükemmele yakın. Özellikle Auda'nın ordusuyla yaptığı yolculuk, çoğu zaman görsel bir şölene dönüşen ve belgesel tadı veren bir bölüm olmuş. Filmin müzikleri ünlü besteci James Horner imzası taşıyor.
Black Gold, petrolün Arap dünyasında sebep olduğu değişiklikleri keyifli bir dille ve üst düzey bir görsellikle anlatan, üstelik tarihi yönü de bir hayli tatmin edici olan bir yapım. Oyunculuk performanslarıyla da göz kamaştıran yapım, başarılı ve arşivlik bir Jean - Jacques Annaud filmi.

Imdb note : 6.5                              My note : 8.5

Trishna (2011)

Director / Yönetmen:

Michael Winterbottom

Screenplay / Senaryo:

Michael Winterbottom

Novel / Kitap:

Thomas Hardy (from "Tess of the d'Urbervilles")

Cast / Kadro :

Freida Pinto
Riz Ahmed
Roshan Seth
Anurag Kashyap
Kalki Koechlin
                                                               Aakash Dahiya
                                                               Neet Mohan
                                                               Harish Khanna

Subject / Konu:

Jay, arkadaşlarıyla turistik amaçlı bir geziye çıkar. Gittiği otelde adının Trishna olduğunu öğrendiği görevli kızdan hoşlanır. Trishna, arkadaşıyla eve dönerken Jay ve arkadaşlarına rastlar. Trishna ve arkadaşını araçlarına davet ederler ve evlerine bırakırlar. Jay, Trishna'nın alt sınıftan biri olduğunu ve otelde geçici işçi olarak çalıştığını öğrenir.
Trishna ve babası, çalışmak üzere sabahın erken saatlerinde kalkarlar. Babası kamyoneti kullanırken uyuya kalınca; karşıdan gelen araçla çarpışırlar. Babası ağır şekilde yaralanır. Trishna'nın da kolu kırılır. Kamyonetlerinin borcunu ödemekle uğraştıkları için zor duruma düşerler.

Jay, şehirden ayrılmadan önce Trishna'yı görür. Trishna'nın başına gelenleri duyunca ona otellerinden birinde bir iş ayarlayabileceğini söyler ve arkadaşlarıyla şehirden ayrılır. Kısa süre sonra Trishna'nın evine bir davet mektubu gelir. Jay, söz verdiği gibi Trishna'yı otelinde iyi bir maaşla çalışmak üzere davet etmektedir. Ailesiyle vedalaşan Trishna, otelin bulunduğu şehre gider. Kendisini bizzat Jay karşılar. Jay, Trishna'ya karşı oldukça yakın ve nazik davranır.
Bir gece arkadaşının düğününe gitmek için izin alan Trishna, düğüne birlikte gittiği arkadaşı bir süre daha kalmak isteyip kendisini yalnız bırakınca; tek başına geri dönmek zorunda kalır. Yolda serseriler peşine takılır ve sarkıntılık etmeye başlarlar. Trishna'yı almak için motorsikletiyle gelen Jay, genç kızı serserilerin arasından kurtarır. Yolda kuytu bir yerde duran Jay, Trishna'yı öper. Ardından birlikte olurlar.

Trishna, sabah olur olmaz otelden ayrılır ve evine geri döner. Çok geçmeden Trishna'nın hamile olduğu ortaya çıkar. Babası Trishna'ya kürtaj yaptırır. Bir süre sonra da Trishna'yı ağır şekilde hastalanmış yengesine bakması ve çalışması için amcasının evine yollar.
Bir gün Trishna işteyken ansızın Jay gelir. Trishna'ya kendisini uzun süre aradığını ama ulaşamadığını söyler. Bir ev tutup birlikte yaşamayı teklif eder. Trishna, Jay'in teklifini kabul eder va hiç zaman kaybetmeden şehirden ayrılırlar.

Jay, yönetmen arkadaşının setine Trishna'yı da götürür. Trishna, dans dersleri almaya başlar ve dansçı olması için teklifler alır. Herşey iyi giderken Jay'in babasının Londra'da rahatsızlandığı haberi gelir. Jay, Trishna'ya birliktelikleri hakkında babasıyla konuşacağını söyler. Trishna da kürtaj olduğunu Jay'e açıklar. Jay, Trishna'nın bu durumu kendisinden saklamasına bozulur. Trishna'ya bir miktar para bırakan Jay, Londra'ya gider.
Jay'den uzun süre ses çıkmaz. Ev sahibi de Trishna'dan evi boşaltmasını ister. Trishna dansçı olmaya karar verdiği sırada Jay geri döner. Olanlar için özür diler. Babasının kötü durumda olduğunu ve otellerin işletmeciliğini üstlenmek zorunda kaldığını söyler. Trishna'ya otellerden birinin başına geçmek için başka bir şehre gitmek zorunda olduğunu ve orada statü gereği birlikte yaşayamayacaklarını anlatır. Otelde çalışmayı kabul ederse beraber olabileceklerini söyler. Trishna, Jay'in teklifini kabul eder.

Otelde Jay'in hizmetine bakan Trishna, Jay'i mutlu etmek için elinden geleni yapar. Ancak hiçbir iş yapmadan odasında bekleyen Jay, Trishna'yı hor görmeye başlar. Trishna'yı adeta bir seks kölesine çevirir. Yaşantısı katlanılmaz bir hal alan Trishna, Jay'i defalarca bıçaklayıp öldürür. Bıçağı yanına alan Trishna, otelden ayrılır ve evine döner.
Kardeşini okula bıraktıktan sonra sakin ve ıssız bir yere giden Trishna, yanında taşıdığı bıçağı çıkarır ve intihar eder.

Comment / Yorum:

Michael Winterbottom'ın Thomas Hardy'nin "Tess of the d'Urbervilles" adlı romanından sinemaya uyarladığı Trishna, Winterbottom'ın Thomas Hardy kitaplarından uyarladığı 3. film. Winterbottom'ın diğer Hardy uyarlamalar; 1996 yapımı "Jude" ve 2000 yapımı "The Claim.
Tess of the d'Urbervilles, birçok kez sinema ve televizyon uyarlamaları yapılmış bir roman. En bilineni Roman Polanski'nin 1979 yapımı "Tess" filmi. Winterbottom'ın Trishna'sı için romanın daha özgün bir uyarlaması denebilir.

Fakir kız - zengin erkek aşkıyla başlayan ve fakat daha sonra erkeğin sevdiği kadını köleleştirmesini sertçe işleyen film, zaman zaman rahatsız edici olabiliyor. Filmde cinselliğin aşırı şekilde kullanılması, cinselliğin trajedik anlatımın önüne geçmesine neden oluyor. Bu da Trishna karakteri, sadece cinsel yönden istismar ediliyormuş hissi veriyor. Halbuki Trishna'nın yaşadığı trajedi sadece cinsel istismarla sınırlı değil.

Filmdeki bir diğer sıkıntı ise Jay karakterinin Trishna'ya deliler gibi aşıkken sevdiği kadını seks kölesi gibi kullanmaya başlamasının nedenlerinin anlatılmaması. Şayet seyirciye Jay'in neden zorbalaştığı anlatılmış olsaydı; filmin inandırıcılığı da daha yüksek olacaktı.
Freida Pinto, etkileyici etnik yüz hatlarıyla bu tarz filmler için ideal bir oyuncu. Trishna karakteri, çoğu aktristin oynamak isteyeceği, zorlayıcı bir rol. Freida Pinto'nun bu zor karakteri başarıyla canlandırdığı söylenebilir. Filmin diğer önemli karakteri Jay'i canlandıran Riz Ahmed ise kötü bir seçim olmuş. Çünkü Riz Ahmed'in bir İngiliz soylusunu canlandırabilecek fiziksel özelliklerde olmadığı gayet açık.

Birkaç şehirde çekilen Trishna, özellikle Jaipur ve Mumbai'nin manzarasını başarıyla yansıtmış. Filmin görüntü kalitesi gayet iyi. Müzikler etkileyici. Etnik müzikten hoşlananların ilgisini çekebilir.
Trishna, kusurlu tarafları olan sert anlatım tarzlı bir kadın trajedisi. Bazı sahneler, özellikle kadın seyircileri rahatsız edebilir. Yönetmenin takipçileri ve türden hoşlananlara hitap edebilecek bir film. Freida Pinto'nun performansı için de seyredilebilir.

Imdb note : 6.2                              My note : 6