Nasıl İsyan Etmem (1983)

Director / Yönetmen:

Temel Gürsu

Screenplay / Senaryo:

Arda Uskan

Cast / Kadro:

İbrahim Tatlıses

Meral Orhonsay

Nuri Alço

Yılmaz Köksal

Kamuran Usluer

Reha Yurdakul

Bülent Bilgiç

Alev Gürzap

Necla Fide

Muhip Arcıman

                                                                Hüseyin Kutman

                                                                Demircan Türkdoğan

                                                                Muadelet Tibet

                                                                Necdet Yakın

                                                                Kudret Karadağ

                                                                Kadir Kök

                                                                Yusuf Çetin

                                                                Tevfik Şen

                                                                İhsan Gedik

                                                                Abdi Algül

                                                                Arap Celal

Subject / Konu:

Varlıklı babası Cemal’e güvenip hovardalık yapan Yalçın, karıştığı kavgada bir kişiyi öldürür. Cemal, Yalçın’ı kurtarabilmek için suçu üstlenecek birini arar. Geçim sıkıntısı yüzünden karısı Emine’ye ve çocukları Mehmet’le Ayşe’ye rahat bir yaşam sağlayamayan Hasan, çocuklarının okutulması ve rahat bir hayatları olması karşılığında Yalçın’ın suçunu üstlenmeyi kabul eder. 24 yıl hapse mahkum olur.

Serserilik yapamadığı için bunalan Yalçın, çok geçmeden gözünü Emine’ye diker. Yalçın’ın tecavüzüne uğrayan Emine evden kaçar. Kimsenin haber alamadığı Emine bir sokak köşesinde can verir. Babalarının çalışmak için Arabistan’a gittiğini sanan Mehmet ve Ayşe ise farklı yerlere evlatlık verilirler.

Ailesinin başına gelenlerden haberi olmayan Hasan, hapishanede İsmail, Necdet ve Jilet Arif’le arkadaş olur. Tahliye olan İsmail, Hasan’ın ailesinin başına gelenleri öğrenir. Mehmet’in yerini tespit eder. Hasan, af çıkmasının ardından 8 yıl daha hapis yatıp tahliye olur.

Önce İsmail’in mekanında bir delikanlı olmuş oğlu Mehmet’i gören Hasan, daha sonra talihsiz şekilde kızı Ayşe’nin fuhuş batağına düşmüş olduğunu öğrenir. Ayşe’yi düştüğü bataklıktan kurtarır ama babası olduğunu açıklamaz. Hasan intikam için Yalçın’ı ararken, Mehmet, Yalçın’ın adamı olur.

Hasan, Yalçın’ı öldürür. Yalçın’ın vurulduğunu gören Mehmet’te Hasan’a ateş eder. Mehmet, ölmek üzere olan Hasan’ın babası olduğunu farkına varır. Olay yerine gelen polisler, Mehmet’i tutuklar.

Comment / Yorum:

Arda Uskan’ın senaryosunu yazıp Temel Gürsu’nun yönettiği 1983 yapımı “Nasıl İsyan Etmem”, başroldeki İbrahim Tatlıses’in şarkılarıyla bezenmiş, arabesk film furyasının tipik örneklerinden biri. Film 1 Nisan 1983 tarihinde gösterime girmiş. Oyuncu kadrosunda İbrahim Tatlıses’e Yılmaz Köksal, Nuri Alço, Kamuran Usluer, Reha Yurdakul gibi Yeşilçam’ın önemli karakter oyuncuları eşlik etmiş.

Filmin konusu, 1971 yapımı bir Yılmaz Güney filmi olan “Baba”dan neredeyse bire bir alınmış. Bu yönüyle hikayenin ve senaryonun bir özgünlük belirtmediğini söylemek gerek. Ayrıca filmin başarılı bir taklit olmadığı da aşikar. Filmin senaryosunda oğluna flüt alacak parası olmayan adamın meyhanede bir şişe içki içip gamlanması gibi günümüzde dahi alay konusu olan detaylar var. Nasıl İsyan Etmem, nadir olarak başarılı örnekler vermiş arabesk film furyasının başarısız filmlerinden biri. 

Imdb note: 6                             My note: 3

Tövbe (1982)

Director / Yönetmen:

Orhan Akoy

Screenplay / Senaryo:

Orhan Aksoy

Story / Hikaye:

Aydemir Akbaş

Cast / Kadro:

İbrahim Tatlıses

Oya Aydoğan

Şükriye Atav

Asuman Arsan

Reha Yurdakul

Muharrem Gürses

Oktar Durukan

                                                             Nermin Özses

                                                             Sabahat Işıkçı

                                                             Hikmet Denizci

                                                             Nermin Denizci

                                                             Erol Şen

                                                             Yusuf Çetin

                                                             Seyfettin Karadayı

                                                             Hakkı Kıvanç

                                                             Abdi Algül

                                                             Şehnaz Dilan (Şehnaz Vreskala adıyla)

Subject / Konu:

12 yıl hapis yatan Mehmet tahliye olur. Mehmet, Zeynep’i bir türlü unutamamaktadır.

Tıbbiye 4. sınıf öğrencisi olan Mehmet, sınavlarına hazırlanmaktadır. Annesi, Mehmet’i okutabilmek için gündelikçilik yapmaktadır. Mehmet, duyduğu kahkaha seslerinin yeni taşınan komşularından geldiğini öğrenir. Gözlemeye başladığı komşusu Zeynep’e aşık olur.

Zeynep, oldukça çekingen bir genç olan Mehmet’in kendisine olan ilgisini fark eder. Zeynep’le yakınlaşmaya başlayan Mehmet okulunu ihmal edip sınavlara girmez. Kendisinden hoşlanan sınıf arkadaşı Necla’dan da uzaklaşır.

Uzun süredir ziyaret etmediği hasta yengesini görmeye giden Mehmet, Zeynep’i amcasının evde görünce büyük bir şaşkınlığa uğrar. Bu şaşkınlık, birkaç ay sonra yengesi ölüp amcası Zeynep’le nişanlanınca bir yıkıma dönüşür. Mehmet, Zeynep’in daha önce evlilik yapıp boşanmış olduğunu öğrenir.

Zeynep, Mehmet’in amcasıyla evlenir. Mehmet, aradan geçen zamana karşın Zeynep’e olan aşkını yitirmez. Amcasının oğlu İsmail’in Zeynep aleyhinde söyledikleri üzerine İsmail’le kavgaya tutuşan Mehmet, eline geçirdiği bıçakla kuzenini öldürür. 12 yıla mahkum olur. Hapishanedeki 3. yılında annesinin ölüm haberini alır. Zeynep bir kere bile kendisini ziyarete gelmez.

Cezasını tamamlayıp tahliye olan Mehmet, İstanbul’a döner. Zeynep’in amcası ölmeden önce bütün mal varlığını üzerine geçirdiğini, öldükten sonra da mahalleden ayrıldığını ve paralarını genç erkeklerle harcadığını öğrenir.

Mehmet bir züccaciyecide çalışmaya başlar. Sürekli Zeynep’i düşünüp dalıp gittiği için kısa sürede işten kovulur. Parası için kaldığı otelden de atılınca sokaklarda yaşamaya başlar. Açlık ve çaresizlik onu köfteciden köfte ekmek çalmaya iter. Bir köşeye çekilip çaldığı ekmeği yerken bir arabadan Zeynep iner. Kendisini tanımaz ve sarhoş zannedip sadaka verir.

Zeynep’in girdiği eve gidince onun genelevde çalışan bir sermaye olduğunu görür. Dostu geneleve gelip Zeynep’i tartaklayınca Mehmet adamla kavgaya tutuşur. Adamı dövüp dışarı atsa da adam arkasından gelip Mehmet’i birkaç kez bıçaklar. Mehmet genelev kapısı önünde ölür. Cesedi Zeynep tarafından sokağa attırılır. Sabah cesedi incelemek için gelen doktor Necla’dır.

Comment / Yorum:

Orhan Aksoy’un Aydemir Akbaş’ın hikayesinden senaryolaştırıp yönettiği Tövbe, 1981 yılında çekilir ve 1 Şubat 1982’de vizyona girer. Arabesk müziğin sinemaya yansıması olarak kabul edilen arabesk film sınıfında değerlendirilen film, türün özelliklerine sahip olmakla beraber tipik bir arabesk film değil.

Bol gözyaşlı melodramlardan sıcak aile filmlerine, arabesk filmlerden salt komedilere kadar bir dolu tür de başarılı örnekler vermiş bir yönetmen olan Orhan Aksoy, aslında hak ettiği değeri görememiş ve dönemindeki ünlü yönetmenlerin gölgesinde kalmış bir yönetmendi. Dikkatli incelenirse arabesk filmlerin en iyi örneklerinden bazıları da Aksoy’un imzasını taşımaktaydı. İşte Tövbe’de bu örneklerin en öne gelenlerinden.

Filmin hikayesi beklenildiği üzere İbrahim Tatlıses üzerine kurulu. Tatlıses filmde müzikal performansının yanı sıra oyunculuk performansıyla da göz dolduruyor. Oya Aydoğan, kariyerinin büyük bölümünde oynadığı türden yani oyunculuk performansından ziyade görselliğiyle ön planda olduğu bir rolle karşımıza çıkıyor.

Tövbe, diğer arabesk filmlerin aksine iki aşığın hikayesini işlemeyen tek taraflı bir karşılıksız aşk filmi. Filmde arabesk filmlerin temel amacı olan şarkı tanıtımı ziyadesiyle yapılmış. Bu gibi detaylar filmin kalite düzeyini aşağı çekse de Tövbe, sadece arabesk türdeki filmlerin değil Türk sinema tarihinin tek taraflı aşkı en iyi işleyen filmlerinden biri.

Imdb note: - (Filmin Imdb'de notu bulunmuyor)          My note: 8